Wyprawa Napoleona do Egiptu
| I koalicja antyfrancuska Wojny napoleońskie |
|
| Napoleon u stóp sfinksa
|
|
| Czas | 1798 – 1801 |
| Miejsce | Egipt |
| Wojny napoleońskie |
|---|
|
I koalicja antyfrancuska (1793) |
Wyprawa Napoleona do Egiptu (wyprawa egipska) rozpoczęła się 19 maja 1798 roku, kiedy flota Bonapartego wypłynęła z Tulonu , a trwała do października 1801 roku, gdy ostatnie oddziały francuskie opuściły Egipt . Miała ona na celu głównie odcięcie Anglii od jej kolonii w Afryce i Azji . Do Afryki Napoleon zabrał także 187 naukowców, którzy mieli badać kraj (będący wtedy częścią imperium ottomańskiego ) i jego historię.
2 lipca 1798 Napoleon zajął Aleksandrię , 21 lipca wygrał bitwę pod piramidami , następnie wkroczył do Kairu i opanował cały kraj. Flota angielska w zwycięskiej bitwie morskiej pod Abukirem zniweczyła jednak nadzieje na trwałe opanowanie Egiptu i odcięcie Zjednoczonego Królestwa od Indii .
Spis treści |
[ edytuj ] Cele naukowe
Wraz z oddziałami Napoleona do Egiptu przybyła również w 1798 roku duża grupa badaczy. Stworzyli oni ogólny obraz tego kraju, a zebrane informacje opublikowali w 12-tomowym dziele pt. Description de l'Egypte w latach 1809 – 1822 . Duży wkład w szerzenie wiedzy powszechnej miał Dominique Vivant Denon . Sztuka starożytnego Egiptu w tej oficjalnej publikacji Instytutu Francuskiego była skromnym fragmentem pracy poświęconej także geografii, hydrografii, zoologii i innym zagadnieniom ówczesnego Egiptu. Naukowcy założyli także w Kairze Instytut Egipski . Wielkie korzyści w dziedzinie archeologii przyniosło odkrycie, podczas wyprawy napoleońskiej, Kamienia z Rosetty , który posłużył Jean-François Champollionowi do odczytania hieroglifów .
W wyprawie uczestniczył Polak, adiutant Napoleona, Józef Sułkowski , który wspomnienia z ekspedycji zapisał w Notes sur l`expedition d`Egypte.
Po upadku Napoleona i podpisaniu pokoju z Anglią w 1815 roku znaczną część zabytków przywiezionych do Francji z Egiptu zabrali Anglicy, którzy następnie zdeponowali je w British Museum w Londynie (w tym także Kamień z Rosetty).
Wielkie budowle starożytnego Egiptu wywarły na Napoleonie duże wrażenie. Śmiały, młody generał spędził samotnie noc w Wielkiej Piramidzie i podobno był to dla niego ogromny wstrząs, o którym nigdy nie mówił. Bonaparte obliczył też, że z kamienia użytego do budowy trzech piramid w Gizie mógłby otoczyć całą Francję murem wysokości 3 m i 30 cm.
[ edytuj ] Następstwa
Dzięki wyprawie z 1798 roku Europa zainteresowała się kulturą kraju nad Nilem . Rozpoczęto pierwsze wykopaliska, a także przystąpiono do rysowania i opisywania znalezisk. Jednak oprócz pozytywnych stron tego zainteresowania były też i te negatywne. Zaczęto masowo wywozić zabytki i rozwinął się handel starożytnościami. Na rynku antykwarycznym pojawiały się coraz częściej cenne znaleziska, a prywatne kolekcje powiększały się.
Zasługi poznawcze wyprawy francuskiej na terenie Egiptu zapoczątkowały napływ ekspedycji archeologicznych z różnych krajów, w tym także, w XX wieku, z Polski .
[ edytuj ] Zobacz też
| Wyprawa Napoleona do Egiptu |
|---|
|
Aleksandria - Chobrakhitt - Bitwa pod piramidami - Abukir I - Al-Lahun - Kair - Nablus - Akka - Góra Tabor - Abukir II - Kanopa |
[ edytuj ] Bibliografia
- Marian Brandys , "Oficer największych nadziei", Warszawa 1964
- Aleksander Furtak, "Napoleon w Egipcie" Polski Portal Historyczny HISTORIA.org.pl
- Zenon Kosidowski , "Gdy słońce było bogiem", Warszawa 1962

