Wróblowe
| Wróblowe | |
| Wróbel zwyczajny (Passer domesticus) |
|
| Systematyka | |
| Domena | eukarionty |
| Królestwo | zwierzęta |
| Typ | strunowce |
| Podtyp | kręgowce |
| Gromada | ptaki |
| Podgromada | Neornithes |
| Nadrząd | neognatyczne |
| Rząd | wróblowe |
| Nazwa systematyczna | |
| Passeriformes [1] | |
| Linnaeus , 1758 | |
| |
|
| |
|
Wróblowe (Passeriformes) – rząd ptaków z podgromady ptaków nowoczesnych Neornithes . Największy rząd ptaków, obejmujący około 5400 gatunków , czyli ponad połowę wszystkich występujących dziś gatunków ptaków. Nazwa rzędu wywodzi się od nazwy wróbla zwyczajnego (zwanego domowym) Passer domesticus. Wróblowe wyewoluowały prawdopodobnie około 75 mln lat temu w środowisku leśnym na południowym kontynencie Gondwany [2] . Przystosowały się do życia w większości siedlisk lądowych na wszystkich kontynentach z wyjątkiem Antarktydy . Wśród innych ptaków wyróżniają się charakterystyczną budową podniebienia, krtani oraz stóp.
Spis treści |
[ edytuj ] Cechy charakterystyczne
Są to z reguły małe lub średnie ptaki o bardzo zróżnicowanych kształtach, ubarwieniu i trybie życia. Stopy wróblowych mają cztery palce łączące się z nogą na tej samej wysokości. Trzy są skierowane do przodu, a najbardziej wewnętrzny – do tyłu. U większości gatunków skrzydła stopniowo zwężają się w stronę ich czubka, co stanowi przystosowanie do szybkiego poderwania się do lotu i sprawnego manewrowania w powietrzu. Zmniejsza to jednak zdolność utrzymania wysokiej prędkości lotu.
Wiele z nich prowadzi leśny tryb życia. Większość żywi się pokarmem roślinnym lub owadami . Często tworzą pary monogamiczne . Samce większości gatunków aktywnie uczestniczą w wysiadywaniu jaj i wychowywaniu młodych.
[ edytuj ] Systematyka
Systematyka rzędu i stopień pokrewieństwa gatunków wciąż budzi spory. Początkowo wyróżniano cztery podrzędy wróblowych [3] : Eurylaimi i tyrany (Tyranni) – obecnie tworzą podrząd – pierwowróblowce (Suboscines) oraz lirogonowe (Menurae) i śpiewające (Passeres) – obecnie tworzą jeden podrząd – śpiewające (Oscines). Nowozelandzkie bargliki są niekiedy wydzielane do trzeciego podrzędu – Acanthisitti. Nie udało się także przyporządkować wymarłego rodzaju Jamna .
Tutaj przyjęto podział na dwa podrzędy:
- pierwowróblowce (Suboscines syn. Tyranni) – cechuje je unikatowa budowa krtani
- śpiewające (Oscines syn. Passeri) – o krtani lekko umięśnionej
[ edytuj ] Ochrona
W Polsce wszystkie gatunki wróblowych objęte są ścisłą ochroną gatunkową z wyjątkiem gatunków:
- gawron (Corvus frugilegus)
- kruk (Corvus corax)
- sroka (Pica pica)
- wrona siwa (Corvus corone)
które są objęte ochroną częściową [4] .
Przypisy
- ↑ Passeriformes w: Integrated Taxonomic Information System ( ang. )
- ↑ Zwierzęta : encyklopedia ilustrowana. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2005. ISBN 83-01-14344-4 .
- ↑ Przemysław Busse: Mały słownik zoologiczny - Ptaki. Warszawa: Wiedza Powszechna, 1991, s. 23. ISBN 83-214-0563-0 .
- ↑ Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 28 września 2004 r. w sprawie gatunków dziko występujących zwierząt objętych ochroną Dz. U. z 2004 r. Nr 220, poz. 2237
[ edytuj ] Bibliografia
- Andrzej Kruszewicz: Ptaki Polski. 2, Wróblowe - ptaki śpiewające. Warszawa: Multico Oficyna Wydawnicza, 2006. ISBN 83-7073-455-3 .
- Mały słownik zoologiczny. Ptaki. Busse Przemysław (red.). T. 2. Warszawa: Wiedza Powszechna , 1991. ISBN 83-214-0563-0 .
- Zwierzęta : encyklopedia ilustrowana. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2005. ISBN 83-01-14344-4 .
| Czeskie koleje wprowadzają przedziały tylko dla pań |
|
Państwowe Koleje Czeskie (CzD) wprowadzają w swych wagonach przedziały przeznaczone tylko dla kobiet. Mają one zapewnić paniom bezpieczniejszą i przyjemniejszą podróż. |
| Kolejne kraje odwołują ambasadorów z Syrii |
|
Przybywa państw, które odwołują ambasadorów z Syrii w reakcji na przemoc, jakiej wobec opozycji nieprzerwanie dopuszcza się reżim w Damaszku. We wtorek decyzje w tej sprawie podjęły - obok Francji, Włoch, Hiszpanii i Holandii - także kraje Zatoki Perskiej. |
| Ksiądz z USA: Pedofilia była od zawsze plagą Kościoła |
|
Seksualne wykorzystywanie dzieci "jest od zawsze plagą naszego społeczeństwa i naszego Kościoła" - powiedział amerykański ksiądz Stephen Rossetti podczas trwającego w Rzymie sympozjum biskupów z całego świata na temat skandalu pedofilii. |
| Tomasz Lis żegna się z tygodnikiem "Wprost" |
|
Michał Kobosko zastąpi Tomasza Lisa na stanowisku redaktora naczelnego "Wprost" - zdecydował wydawca tygodnika Michał Lisiecki. Podziękował on Lisowi "za dobrze wykonywaną pracę" i życzył sukcesów w "prywatnym przedsięwzięciu mediowym". |
| Ruch Palikota chce zorganizować debatę ws. Syrii z udziałem Wałęsy |
|
Klub Ruchu Palikota zamierza zorganizować w Sejmie otwartą debatę na temat sytuacji w Syrii z udziałem m.in. byłego prezydenta Lecha Wałęsy - zapowiedział wiceszef klubu Robert Biedroń. Ruch chce też, by w sprawę rozwiązania konfliktu w Syrii zaangażowało się MSZ. |

