Utwór – Wiki

Utwór

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji , szukaj

Utwór – termin prawniczy z zakresu prawa autorskiego , który wg Ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych [1] jest zdefiniowany następująco [2] :

Quote-alpha.png
...każdy przejaw działalności twórczej o indywidualnym charakterze, ustalony w jakiejkolwiek postaci, niezależnie od wartości, przeznaczenia i sposobu wyrażenia.

Spis treści

[ edytuj ] Ochrona praw autorskich do utworu w Polsce

Utwór jest przedmiotem prawa autorskiego od chwili ustalenia, chociażby miał postać nieukończoną [3] , a poza pewnymi wyjątkami właścicielem tych praw jest twórca utworu [4] , który nabywa je automatycznie bez konieczności spełnienia jakichkolwiek formalności [5] .

Zbiory, antologie , wybory, bazy danych spełniające cechy utworu również są przedmiotem prawa autorskiego, nawet jeżeli zawierają niechronione materiały, o ile przyjęty w nich dobór, układ lub zestawienie ma twórczy charakter, bez uszczerbku dla praw do wykorzystanych utworów [6] .

Przepisy ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych stosuje się do utworów:

  • których twórca lub współtwórca jest obywatelem polskim lub
  • które zostały opublikowane po raz pierwszy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej albo równocześnie na tym terytorium i za granicą, lub
  • które zostały opublikowane po raz pierwszy w języku polskim , lub
  • których ochrona wynika z umów międzynarodowych [7] .

Wyłączone spod ochrony prawno-autorskiej są natomiast:

  • akty normatywne lub ich urzędowe projekty,
  • urzędowe dokumenty, materiały, znaki i symbole,
  • opublikowane opisy patentowe lub ochronne,
  • proste informacje prasowe [8] .

W rozumieniu tej samej ustawy

  • utworem opublikowanym jest utwór, który za zezwoleniem twórcy został zwielokrotniony i którego egzemplarze zostały udostępnione publicznie
  • opublikowaniem równoczesnym utworu jest opublikowanie utworu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i za granicą w okresie trzydziestu dni od jego pierwszej publikacji
  • utworem rozpowszechnionym jest utwór, który za zezwoleniem twórcy został udostępniony publicznie [9]

Autorskie prawa osobiste do utworu są w Polsce niezbywalne i nieograniczone w czasie [10] , natomiast majątkowe trwają (poza pewnymi wyjątkami) przez 70 lat od końca roku, w którym zmarł ostatni z twórców utworu [11]

[ edytuj ] Rodzaje utworów

[ edytuj ] Ze względu na zależność od siebie

Polskie prawo autorskie rozróżnia następujące typy utworów [12] :

  • pierwotne - stworzone oryginalnie przez jednego lub grupę twórców
  • opracowania (zwane też czasami dziełami wtórnymi lub zależnymi) - są to różnego rodzaju modyfikacje utworu pierwotnego, takie jak tłumaczenia, przeróbki, kolaże, wydania krytyczne itp; publikacja opracowania bez zgody twórców utworu pierwotnego stanowi naruszenie ich majątkowych i osobistych praw autorskich, ponadto za publikację opracowania twórcom utworu pierwotnego należy się wynagrodzenie
  • utwory inspirowane - które nie są jasno zdefiniowane prawnie, ale wg opinii prawnych są to utwory stworzone w efekcie kontaktu z utworem pierwotnym i mogącym mieć pewne do niego cechy podobieństwa ale jednak na tyle różnym, że nie ma wątpliwości, że to dzieło samoistne, nie zawierające oprócz uprawnionych cytatów żadnych fragmentów dzieła pierwotnego [13] ; twórca utworu pierwotnego nie może sobie rościć żadnych szczególnych praw w stosunku do dzieła inspirowanego.

Ponadto w obiegu prawniczym jest też pojęcie "utworu z zapożyczeniami", które zawiera fragmenty utworów pierwotnych wykraczających poza zwykłe cytaty, ale jednak nie tyle aby go uznać za opracowanie utworu pierwotnego. Zapożyczenia stanowią potencjalne naruszenie majątkowych i osobistych praw twórców utworu pierwotnego, dlatego w praktyce odnoszą się do nich wszystkie zasady obowiązujące do opracowań, choć w zakresie proporcjonalnym do ilości i objętości owych zapożyczeń [13] .

[ edytuj ] Ze względu na naturę

Ustawa z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych wymienia szczegółowo następujące rodzaje utworów [14] :

  1. wyrażone słowem, symbolami matematycznymi, znakami graficznymi (literackie, publicystyczne, naukowe, kartograficzne oraz programy komputerowe),
  2. plastyczne,
  3. fotograficzne,
  4. lutnicze,
  5. wzornictwa przemysłowego,
  6. architektoniczne, architektoniczno-urbanistyczne i urbanistyczne,
  7. muzyczne i słowno-muzyczne,
  8. sceniczne, sceniczno-muzyczne, choreograficzne i pantomimiczne,
  9. audiowizualne (w tym filmowe).

Utwory są w Polsce zasadniczo chronione jednakowo niezależnie od ich natury, z wyjątkiem utworów audiowizualnych i programów komputerowych . W przypadku utworu audiowizualnego ustawa o prawie autorskim i prawach pokrewnych wymienia dokładnie kogo się uznaje za współtwórców takiego dzieła oraz ustala relacje między producentem i twórcami [14] .

W przypadku programów komputerowych ustawa uściśla zasady korzystania, dystrybucji i kopiowania programów [15] i silnie ogranicza prawo do dozwolonego użytku (np: nie zezwala na pożyczanie i kopiowanie programów nawet w kręgu rodziny i najbliższych znajomych). Nie istnieje też w stosunku do programów prawo cytatu [16] .

Przypisy

  1. ↑ Dz. U. z 2006 r. Nr 90, poz. 631
  2. ↑ art. 1 p.1. Ust. z 1994, o prawie autorskim i prawach pokrewnych
  3. ↑ art. 1 p. 3. Ust. z 1994, o prawie autorskim i prawach pokrewnych
  4. ↑ art. 8 p.1 Ust. z 1994, o prawie autorskim i prawach pokrewnych
  5. ↑ art. 2 p.4 Ust. z 1994, o prawie autorskim i prawach pokrewnych
  6. ↑ art. 3 Ust. z 1994, o prawie autorskim i prawach pokrewnych
  7. ↑ art. 5 Ust. z 1994, o prawie autorskim i prawach pokrewnych
  8. ↑ art. 4 Ust. z 1994, o prawie autorskim i prawach pokrewnych
  9. ↑ art. 6 Ust. z 1994, o prawie autorskim i prawach pokrewnych
  10. ↑ art. 16 Ust. z 1994, o prawie autorskim i prawach pokrewnych
  11. ↑ art. 36 Ust. z 1994, o prawie autorskim i prawach pokrewnych
  12. ↑ art. 2 p.1. Ust. z 1994, o prawie autorskim i prawach pokrewnych
  13. ↑ 13,0 13,1 Dariusz Czajka, Prawa zależne w polskim prawie autorskim, Gazeta Sądowa, Listopad 2007
  14. ↑ 14,0 14,1 art. 1 p.2 Ust. z 1994, o prawie autorskim i prawach pokrewnych
  15. ↑ art. 75 Ust. z 1994, o prawie autorskim i prawach pokrewnych
  16. ↑ art. 77 Ust. z 1994, o prawie autorskim i prawach pokrewnych

[ edytuj ] Zobacz też

| HOME | wikipedia | quady
Czeskie koleje wprowadzają przedziały tylko dla pań
Państwowe Koleje Czeskie (CzD) wprowadzają w swych wagonach przedziały przeznaczone tylko dla kobiet. Mają one zapewnić paniom bezpieczniejszą i przyjemniejszą podróż.
Kolejne kraje odwołują ambasadorów z Syrii
Przybywa państw, które odwołują ambasadorów z Syrii w reakcji na przemoc, jakiej wobec opozycji nieprzerwanie dopuszcza się reżim w Damaszku. We wtorek decyzje w tej sprawie podjęły - obok Francji, Włoch, Hiszpanii i Holandii - także kraje Zatoki Perskiej.
Ksiądz z USA: Pedofilia była od zawsze plagą Kościoła
Seksualne wykorzystywanie dzieci "jest od zawsze plagą naszego społeczeństwa i naszego Kościoła" - powiedział amerykański ksiądz Stephen Rossetti podczas trwającego w Rzymie sympozjum biskupów z całego świata na temat skandalu pedofilii.
Tomasz Lis żegna się z tygodnikiem "Wprost"
Michał Kobosko zastąpi Tomasza Lisa na stanowisku redaktora naczelnego "Wprost" - zdecydował wydawca tygodnika Michał Lisiecki. Podziękował on Lisowi "za dobrze wykonywaną pracę" i życzył sukcesów w "prywatnym przedsięwzięciu mediowym".
Ruch Palikota chce zorganizować debatę ws. Syrii z udziałem Wałęsy
Klub Ruchu Palikota zamierza zorganizować w Sejmie otwartą debatę na temat sytuacji w Syrii z udziałem m.in. byłego prezydenta Lecha Wałęsy - zapowiedział wiceszef klubu Robert Biedroń. Ruch chce też, by w sprawę rozwiązania konfliktu w Syrii zaangażowało się MSZ.