Portal:Stany Zjednoczone – Wiki

Portal:Stany Zjednoczone

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji , szukaj

WIKIPORTAL Stany Zjednoczone

Flag of the United States of America
Great Seal of the United States of America
Location on the world map

Stany Zjednoczone, demokratyczne państwo o liczbie ludności przekraczającej prawie 310 000 000 i powierzchni 9 631 418 km² umiejscowione w Ameryce Północnej . Graniczy z Kanadą od północy i Meksykiem od południa; od wschodu granicę kraju stanowi Ocean Atlantycki , a od zachodu Ocean Spokojny . Od 4 lipca 1776 Stany Zjednoczone stały się niezależne od Wielkiej Brytanii . Pierwszym prezydentem USA został Jerzy Waszyngton . Początkowo nowe państwo miało wiele kłopotów finansowych i politycznych. Trwała walka pomiędzy dwoma obozami: Federalistów (późniejszych Republikanów) chcących silnej władzy centralnej i Antyfederalistów (którzy przekształcili się w Demokratycznych Republikanów, a następnie w Demokratów) dążących do zachowania odrębności poszczególnych stanów. Drugą sprawą sporną była kwestia niewolnictwa , które miało pozostać kwestią rozstrzyganą na poziomie władz stanowych i przez długi czas udawało się zachować równowagę pomiędzy jego zwolennikami i przeciwnikami. Konstytucja została uchwalona 17 września 1787 .

Artykuł na medal edytuj

GeorgeMcClellan.jpeg

George Brinton McClellan (1826-1885) — generał major podczas wojny secesyjnej. Na jej początku odegrał istotną rolę w mobilizacji dobrze wyszkolonej i zorganizowanej armii dla Unii. Sformował Armię Potomaku, a od listopada 1861 do marca 1862 był głównodowodzącym Armii Unii. Mimo umiejętności drobiazgowego planowania i prowadzenia przygotowań, na polu bitwy unikał otwartych konfrontacji z agresywnymi przeciwnikami. Podczas bitwy pod Antietam udało mu się powstrzymać inwazję Lee na Maryland, jednak pomimo znaczącej przewagi liczebnej pozwolił mu na uniknięcie klęski i uzyskanie taktycznego remisu. W rezultacie prezydent Abraham Lincoln zakwestionował zdolności przywódcze McClellana, co spowodowało usunięcie go najpierw z pozycji głównodowodzącego, a następnie także dowódcy Armii Potomacu.

Po tym jak został odsunięty od dowództwa, w wyborach w 1864 nieskutecznie ubiegał się o fotel prezydenta Stanów Zjednoczonych z ramienia Partii Demokratycznej, przeciwko Lincolnowi. McClellan odrzucił postulaty swojej partii obiecujące zakończenie wojny i negocjacje z Konfederatami, co zmniejszyło skuteczność jego kampanii wyborczej. W latach 1878–1881 piastował stanowisko dwudziestego czwartego gubernatora stanu New Jersey. Ostatecznie zajął się twórczością literacką, w której bronił swoich decyzji podjętych podczas kampanii półwyspowej i wojny secesyjnej.

Chociaż większość współczesnych historyków nisko ocenia McClellana jako generała dowodzącego na polu bitwy, istnieje również wyrazista mniejszość, która twierdzi, że McClellan był umiejętnym dowódcą, a jego reputacja niesprawiedliwie ucierpiała ze strony zwolenników Lincolna, pragnących zrzucić na kogoś winę za niepowodzenia Unii. Spuścizna McClellana nie podlega zatem łatwej kategoryzacji. Gdy po wojnie poproszono Ulyssesa Granta o ocenę McClellana jako generała, odpowiedział: "McClellan jest dla mnie jedną z tajemnic wojny".

Ilustracja edytuj

Louis Armstrong2.jpg
Louis Armstrong

Czy wiesz, że... edytuj

Czy wiesz, że...

... Sędziowie amerykańscy , według zapisów konstytucyjnych są niezawiśli i pełnią swe funkcje bezterminowo?

... najdłuższą siecią metra na świecie jest metro nowojorskie ?

... Wielkie Jezioro Słone w stanie Utah stanowi pozostałość plejstoceńskiego jeziora Bonneville ?

... nazwa mieszczącego się w Seattle budynku Columbia Center (na zdjęciu) była zmieniana 4-krotnie?

Kuchnia edytuj

Hamburger sandwich.jpg

Hamburger to kanapka zawierająca kotlet wołowy. Mięso może być grillowane , smażone , zazwyczaj serwowane z rozmaitymi przyprawami wewnątrz bułki wypiekanej specjalnie do tego dania. Ta potrawa podawana jest zwykle z frytkami , chipsami lub cebulowymi krążkami.

Hamburger to także rodzaj kotleta z mielonego mięsa wołowego, którego porcja została uformowana w płaski, okrągły placek.

Sport edytuj

Cow Palace (front).jpg

Cow Place - hala sportowa znajdująca się w Daly City w stanie Kalifornia w Stanach Zjednoczonych . Początkowo nazywana California State Livestock Pavilion. Hala może pomieścić 12 953 widzów podczas meczu koszykówki , a podczas meczu hokej na lodzie 11 089.

Pomysł na zbudowanie hali powstał w wyniku popularności pawilonu w San Francisco podczas wystawy światowej w 1915 roku. Istnieją teoria, że nazwa hali pochodzi od artykułu lokalnej gazety, jednak prawdziwa wersja związana jest z postacią Willarda S. Andersona, który podczas wystawy światowej w 1915 roku powiedział o swoim pawilonie
Quote-alpha.png
Co za piękny pałac dla krów.
Hala została otwarta w 1941 roku. Podczas II wojny światowej opiekowano się tutaj żołnierzami, którzy walczyli na Pacyfiku . W latach 1962 - 1964 oraz 1966 - 1971 było miejscem rozgrywania meczów San Francisco Warriors w NBA . Cow Place było również miejscem rozegrania finału NBA w roku 1975 roku.

Ludzie edytuj

Bzhezinsky.jpg

Zbigniew Brzeziński – amerykański politolog polskiego pochodzenia, mieszkający w USA, znany sowietolog, futurolog.

Przez kilka lat mieszkał u dziadków w Przemyślu, gdzie w latach 1935-1938 uczęszczał do szkoły powszechnej. W wieku 10 lat wyjechał do Kanady, gdy jego ojciec został tam skierowany na placówkę dyplomatyczną w 1938. Studiował nauki polityczne i ekonomię na uniwersytecie McGill w Montrealu gdzie w 1950 roku uzyskał stopień magistra, następnie obronił doktorat z nauk politycznych na Harvardzie w 1953, gdzie też do 1960 był wykładowcą. W 1958 otrzymał obywatelstwo amerykańskie. Był twórcą powołanego na Uniwersytecie Columbia w Nowym Jorku Instytutu Badań nad Przemianami Międzynarodowymi. W latach 1960-1989 był wykładowcą na uniwersytetach amerykańskich oraz członkiem Centrum Studiów Strategicznych i Międzynarodowych w Waszyngtonie. W latach 1977-1981 był doradcą do spraw bezpieczeństwa prezydenta USA Cartera i w tym czasie wywierał znaczący wpływ na amerykańską politykę zagraniczną.

Artykuł miesiąca edytuj

U-1406.jpg
Closed-cycle propulsion program (program napędu w obiegu zamkniętym) realizowany w późnych latach czterdziestych XX w. przez Marynarkę Wojenną Stanów Zjednoczonych program budowy okrętów podwodnych z niejądrowym napędem niezależnym od dostępu powietrza.

Podstawowe założenia napędu w obiegu zamkniętym, opracowane zostały w 1930 roku w stoczni Germania? przez Helmuta Waltera?. Oparty na jego założeniach relatywnie złożony system, oparty był o rozszczepienie wysoko skoncentrowanego nadtlenku wodoru (perhydrolu).

Muzyka edytuj

Francis Scott Key - autor tekstu hymnu

Oficjalnym hymnem Stanów Zjednoczonych w XIX wieku był hymn brytyjski God Save the Queen , lecz z tekstem My country, tis of thee. Pieśń "The Star-Spangled Banner" jako oficjalny hymn państwowy została zatwierdzona przez Kongres Amerykański w 1931 roku. Powstała prawie sto dwadzieścia lat wcześniej, w 1814 roku, w czasie bombardowania przez Anglików Fortu McHenry w Baltimore .

The Star-Spangled Banner w wykonaniu:

Kino edytuj

Brudny Harry to amerykański film z 1971  roku, w reżyserii Dona Siegela, z Clintem Eastwoodem w roli detektywa Harry’ego Callahana ścigającego seryjnego zabójcę o pseudonimie Skorpion (Scorpio). Ironicznie sportretowany przez Eastwooda samotny detektyw, rzucający cięte i krótkie zdania przez wpół zaciśnięte zęby, łamiący wszelkie regulaminy w imię ujęcia (a najlepiej, jego zdaniem, zabicia) przestępcy, ustalił styl tego filmu i wielu następnych ról aktora. Sukces filmu doprowadził do powstania czterech dalszych pełnometrażowych części, a sam motyw "wyalienowanego gliniarza", działającego wbrew naciskom przełożonych na zaprzestanie śledztwa, stał się kanwą wielu innych filmów kryminalnych.

Broń Brudnego Harry’ego, rewolwer Magnum kaliber 44 , stała się, dzięki serii filmowej, jedną z ikon popkultury ...

Do zrobienia edytuj

Evolution-tasks-old.png
Jeśli chcesz pomóc w tworzeniu portalu "Stany Zjednoczone", znajdziesz tu tematy, które są potrzebne do zrobienia/poszerzenia. Jeśli zauważyłeś, że brakuje jakiegoś artykułu, a sam nie możesz go napisać, prosimy o umieszczenie go na poniższej liście oraz tutaj .

Brakujące:
Michael Aguirre - Oświata w Stanach Zjednoczonych - Vashon Island - Muzyka w Stanach Zjednoczonych - Muzea w Stanach Zjednoczonych - Teatr w Stanach Zjednoczonych - Sport w Stanach Zjednoczonych - Kuchnia w Stanach Zjednoczonych

Do poszerzenia lub poprawienia:
- Bob O'Connor - Cheyenne - Cincinnati - Clark (New Jersey) - Clarksville (Missouri) - Luke Ravenstahl - Tuscaloosa (Alabama) - Tyler (Teksas) - Unionville (Nevada) - United States Metric Board - Uniwersytet Stanforda

Podobne portale edytuj


Inne Wikiportale

Portal.svg
Czym są portale ? • Lista portali Wikiprojekty


| HOME | wikipedia | quady
Kaczyński: W żadnym wypadku tego nie akceptujemy
PiS nie zgadza się na podwyższenie wieku emerytalnego dla kobiet i mężczyzn - powtórzył prezes partii Jarosław Kaczyński. Jak mówił, nie chodzi o to, aby zabraniać ludziom pracy do 67. roku życia, ale o to, by było to dobrowolne.



Jest zgoda sądu na ekstradycję Ignatienki do Rosji
Sąd w Nowym Sączu zgodził się na ekstradycję do Rosji byłego zastępcy prokuratora obwodu moskiewskiego Aleksandra Ignatienki, ściganego m.in. za przestępstwa korupcyjne.



"To spotkanie z niewiadomą" - dowiercili się do jeziora
Rosjanie dowiercili się do jeziora Wostok - największego w Antarktyce, izolowanego od milionów lat od wpływu środowiska zewnętrznego - potwierdził w środę rosyjski Instytut Badań Arktycznych i Antarktycznych.



Ministerstwo kultury ujawnia kolejne instrukcje ws. ACTA
Ministerstwo kultury ujawniło dziś sześć kolejnych instrukcji dla polskiej delegacji, która w 2009 i 2010 r. brała udział w negocjacjach ws. umowy ACTA. Mowa jest w nich m.in. o potrzebie zapewnienia przejrzystości międzynarodowych negocjacji ws. ACTA.



Gowin do Służby Więziennej: Macie we mnie orędownika
Macie we mnie orędownika nowoczesnych rozwiązań w więziennictwie - powiedział minister sprawiedliwości Jarosław Gowin, zwracając się do funkcjonariuszy Służby Więziennej w dniu jej święta. Uważa on, że Służba Więzienna prawidłowo wypełnia swe zadania.