Portal:Lwów
Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Lwów
w polskojęzycznej Wikipedii
 |
 |
|
Lwów - miasto na Ukrainie , bliskie Polakom , gdyż przez szereg stuleci związane było ściśle z historią Polski . Miasto o interesującej historii, niebanalnej i różnorodnej architekturze, wspaniałych mieszkańcach.
Aktualności
- 9 grudnia z powodu epidemii grypy we lwowskich szkołach odwołano zajęcia
- 3 grudnia w polskiej kawiarni "Premiera Lwowska" odbyło się uroczyste zakończenie sezonu 2009/2010 " LKS Pogoń Lwów "
- Na Ukrainie odbyły się wybory samorządowe ( 31 października 2010 )
Wydarzenia
- Kościół św. Marii Magdaleny we Lwowie decyzją ukraińskich władz Rady Miasta Lwowa został na kolejne 20 lat przekazany do dyspozycji sali muzyki organowej i kameralnej. ( 11 marca 2010 )
Czy wiesz...
... kto z okna Baszty Prochowej strzelał do Bohdana Chmielnickiego ?
... kiedy w szpitalu we Lwowie przeprowadzono pierwszą nocną operację z wykorzystaniem lamp naftowych ?
... kiedy po raz pierwszy we Lwowie wystawiono Panoramę Racławicką ?
... kto opiewał Lwów w piosence „ Tyle jest miast ”?
Historia
Najważniejsze wydarzenia z historii Lwowa :
- przed 981 i 1018 – przyłączenie Grodów Czerwieńskich (terenów na których powstał później Lwów) Przez Mieszka I i Bolesława I Chrobrego do Polski
- 1256 – założenie grodu przez księcia halicko-włodzimierskiego Daniela , który nazwał go tak na cześć swojego syna Lwa .
- 1339 – po bezpotomnej śmierci ostatniego władcy Bolesława Trojdenowicza z dynastii Piastów mazowieckich Lwów został odziedziczony przez jego wuja Kazimierza III Wielkiego
- 1356 – Kazimierz Wielki nadał prawa miejskie ( prawo magdeburskie ), szerokie uprawnienia samorządowe, a także 70 łanów gruntu
- 1370 – po śmierci Kazimierza Wielkiego król Ludwik Węgierski mianował namiestnikiem oddzielonej od korony polskiej Rusi Halickiej księcia Władysława Opolczyka
- 1387 – Jadwiga Andegaweńska przywróciła zwierzchnictwo Polski nad Rusią Halicką.
- 1389 - 1434 – na mocy przywileju Władysława II Jagiełły powstało nowe województwo ruskie , obejmujące pięć ziem – chełmską , sanocką , przemyską , halicką i lwowską , ta ostatnia z powiatem żydaczowskim. Stolicą województwa został Lwów.
- 1414 – przeniesienie siedziby metropolity łacińskiego z Halicza do Lwowa. Pierwszym arcybiskupem lwowskim został Jan Rzeszowski
- 1444 – król Władysław III Warneńczyk nadał miastu prawo składu , podstawę potęgi gospodarczej Lwowa.
- czerwiec 1527 – wielki pożar , który strawił prawie wszystkie zabudowania w obrębie murów obronnych. Bogate miasto podniosło się z popiołów już w szacie renesansowej .
- 1648 – Pod murami stanęły nieprzebrane rzesze czerni kozackiej i Tatarzy. Padł Wysoki Zamek , zdobyty przez Maksyma Krzywonosa . Samo miasto jednak obroniło się, płacąc olbrzymi okup Chmielnickiemu .
- 1 kwietnia 1656 – śluby lwowskie Jana Kazimierza
- 1658 – wielkie zasługi miasta dla Rzeczypospolitej uhonorowane zostały nobilitacją Lwowa, którego obywatele mogli od tej pory posiadać i dziedziczyć dobra ziemskie, wysyłać posłów, tak jak Kraków i Wilno , na sejmy walne i elekcje .
- 1661 – król Jan Kazimierz podniósł do godności Akademii lwowskie kolegium jezuickie.
- 24 sierpnia 1675 – bitwa pod Lwowem. Jan III Sobieski pokonał Tatarów
- 1704 – oblężenie, zajęcie i splądrowanie miasta przez Szwedów.
- 1772 – W sierpniu 1772 stanęła w Sankt Petersburgu konwencja rozbiorowa . Lwów przeszedł pod panowanie Habsburgów . We wrześniu oddziały austriackie dowodzone przez feldmarszałka Esterhazego zajęły Lwów, który ogłoszono stolicą tzw. Królestwa Galicji i Lodomerii .
- listopad 1848 – wydarzenia rewolucyjne we Lwowie. Zbombardowanie centrum miasta przez wojska austriackie.
- 1867 – autonomia Galicji, szerokie uprawnienia samorządowe, stopniowa i coraz szersza polonizacja administracji, szkolnictwa, kultury.
- 1 listopada - 22 listopada 1918 – obrona Lwowa przez „ Orlęta Lwowskie ” po opanowaniu go przez Ukraińców .
- 1920 - Bitwa o Lwów podczas wojny polsko-bolszewickiej (m.in. bitwa pod Zadwórzem )
- 22 listopada 1920 – odznaczenie miasta Orderem Virtuti Militari przez naczelnika państwa Józefa Piłsudskiego .
- od 23 września 1939 do 29 czerwca 1941 – na mocy paktu Ribbentrop-Mołotow pod okupacją radziecką, włączony do Ukraińskiej Socjalistycznej Republiki Radzieckiej
- 24-26 czerwca 1941 – krwawa masakra w lwowskich więzieniach dokonana przez wycofujących się ze Lwowa sowietów. Funkcjonariusze NKWD w okrutny sposób zamordowali ok. 7000 polskich i ukraińskich więźniów politycznych.
- 29 czerwca 1941 – zajęcie Lwowa przez wojska niemieckie. Okupacja hitlerowska trwała do 23 lipca 1944 . Już w pierwszych jej dniach aresztowano i rozstrzelano grupę 25 wybitnych profesorów wyższych uczelni Lwowa i członków ich rodzin na Wzgórzach Wuleckich .
- 23-27 lipca 1944 – Akcja Burza we Lwowie .
- 1945 – 15 czerwca 1946 – „ repatriacja lwowska ”, którą można uznać za wypędzenie ludności polskiej zza Buga i Sanu do Polski, głównie na ziemie odzyskane .
- 1989 – początek odbudowy Cmentarza Obrońców Lwowa
- 1991 – rozpad ZSRR, Lwów wszedł w skład niepodległej Ukrainy
- 1998 – wpisanie Starego Śródmieścia i Wzgórza św. Jura na Listę Obiektów Światowego dziedzictwa Kultury UNESCO
- 2001 — podczas podróży apostolskiej na Ukrainę papież Jan Paweł II odwiedził Lwów.
Zabytki
Lwów jest jednym z najbogatszych w zabytki miast świata. W 1998 r. lwowskie Stare Miasto zostało zapisane na liście światowego dziedzictwa UNESCO .
Najważniejsze zabytki:
- Katedra Łacińska z kaplicami: Kampianów i Boimów
- Sobór św. Jura
- Katedra ormiańska i dzielnica ormiańska
- zespół Cerkwi Wołoskiej i ulica Ruska
- Kościół Dominikanów
- Kościół i klasztor Bernardynów
- Kościół Jezuitów
- Rynek :
- Kopiec Unii Lubelskiej
- Teatr Miejski
- Dworzec Główny
- Uniwersytet Lwowski
- Politechnika Lwowska
- Cmentarz Łyczakowski z Cmentarzem Orląt
- Cerkiew Przemienienia Pańskiego
Do zrobienia
- Topografia:
- Współczesność:
Wyróżniony artykuł
Jan Czekanowski (ur. 6 października 1882 w Głuchowie , zm. 20 lipca 1965 w Szczecinie ) – polski antropolog , etnograf , statystyk i językoznawca .
Uczęszczał do szkoły W. Górskiego w Warszawie a następnie przeniósł się do Libawy na Łotwie . W 1901 ukończył tam szkołę średnią. W 1902 zapisał się na uniwersytet w Zurychu . Studiował antropologię, anatomię, etnografię i matematykę. Był uczniem Rudolfa Martina, słynnego szwajcarskiego antropologa i autora klasycznego podręcznika Lehrbuch der Anthropologie, którego standardy do dziś są stosowane w antropologii.
W 1913 został kierownikiem Zakładu Antropologicznego na Uniwersytecie we Lwowie , gdzie stworzył lwowską szkołę antropologiczną oraz był rektorem w latach 1934-1936. Wprowadził nowatorską zasadę statystyki matematycznej. Mieszkał i pracował we Lwowie w latach 1913 - 1945 .
Po II wojnie światowej osiadł w Poznaniu , gdzie kierował Katedrą Antropologii UAM . Przeprowadził badania dynamiki rozwoju ludności w okresie 1937 - 1946 i strat ludnościowych Polski. Był zwolennikiem kierunku statystycznego w badaniach antropologicznych.
Wyróżniona ilustracja
Ludzie związani ze Lwowem
- Teodor Axentowicz
- prof. Stefan Banach
- prof. Kazimierz Bartel
- gen. Józef Bem
- Jurek Bitschan
- Wojciech Bogusławski
- gen. Tadeusz Bór-Komorowski
- Jan Czekanowski
- Wojciech hr. Dzieduszycki
- Irena Dziedzic
- Krystyna Feldman
- Kazimierz Górski
- Artur Grottger
- Marian Hemar
- Zbigniew Herbert
- Jerzy Janicki
- Juliusz Kossak
- Jacek Kuroń
- Stanisław Lem
- Włada Majewska
- Kornel Makuszyński
- Kazimierz Michałowski
- prof. Ignacy Mościcki
- Juliusz Konstanty Ordon
- Józef Maksymilian Ossoliński
- Jan Parandowski
- Stanisława Ryster
- Piotr Skarga
- Stanisław Ulam
- Szymon Wiesenthal
Nauka
Sztuka
- Galerie:
Literatura
Sport
- Polskie kluby przedwojenne:
- Pogoń Lwów – założony w 1904 roku, czterokrotny mistrz Polski w piłce nożnej, reaktywowany w 2009 roku
- Czarni Lwów – mistrz polski w hokeju na lodzie
- Lechia Lwów – najstarszy polski klub sportowy, założony w 1903 roku
- Sparta Lwów – założony w 1910 roku, prawdopodobnie przez żołnierzy 6 pułku lotniczego, finalista pierwszego w historii Pucharu Polski w piłce nożnej
- Reprezentanci Polski
- Michał Matyas – polski piłkarz, olimpijczyk i trener
- Wacław Kuchar – polski sportowiec, olimpijczyk. Uprawiał m.in. lekkoatletykę, piłkę nożną, narciarstwo, łyżwiarstwo szybkie i hokej na lodzie. Wielokrotny mistrz Polski i reprezentant kraju we wszystkich z wymienionych dyscyplin.
- Ryszard Koncewicz – polski piłkarz, trener, działacz piłkarski, selekcjoner reprezentacji Polski
Tematy powiązane
- Prasa, wydawnictwa
Portale miast partnerskich
Inne portale tematyczne na polskiej Wikipedii
 |
Przypisy
| Donald Tusk Człowiekiem Roku 2011 tygodnika "Wprost" | ||
Dedykuję tę nagrodę Polakom za to, że przez ostatnie 4 lata pokazali wszystkim w Europie, że Polska jest zupełnie innym krajem, niż do tej pory to wyglądało w wyobraźni wielu narodów - powiedział premier Donald Tusk, odbierając tytuł Człowieka Roku "Wprost".
|
||
| Sztab Obamy zwrócił datek od rodziny przestępcy | ||
Sztab wyborczy walczący o reelekcję prezydenta Baracka Obamy zwrócił 200 tysięcy dolarów wpłaconych na jego konto, kiedy okazało się, że pochodzą one od rodziny meksykańskiego multimilionera zamieszanego w poważne przestępstwa w USA i Meksyku.
|
||
| Setki samochodów uwięzionych w zaspach na Krymie | ||
Setki samochodów utknęły w sięgających miejscami dwóch metrów zaspach, które na skutek silnych opadów śniegu i porywistego wiatru utworzyły się na drogach Krymu na południu Ukrainy - podały wieczorem lokalne media.
|
||
| Portugalia: Pięć ofiar zawalenia się pawilonu handlowego | ||
Co najmniej pięć osób zginęło w wyniku zawalenia się części budynku pawilonu handlowego w centrum miasta Setubal, 50 km na południe od Lizbony.
|
||
| Spór w egipskim parlamencie. Poszło o modlitwę | ||
W parlamencie Egiptu doszło we wtorek do ostrej wymiany zdań między politykami - przewodniczący izby, umiarkowany islamista, przywołał do porządku członka ultrakonserwatywnej partii islamskiej, gdy ten przerwał obrady parlamentu na popołudniową modlitwę.
|
