Portal:Dinozaury
Dinozaury w polskojęzycznej Wikipedii
Niniejsza strona stanowi WikiPortal dla wszystkich osób zainteresowanych dinozaurami . Ma on za zadanie ułatwić autorom i czytelnikom dostęp do najciekawszych artykułów związanych z tymi interesującymi gadami ery mezozoicznej .
Osoby zainteresowane lekturą i rozwijaniem artykułów o dinozaurach zapraszamy na strony:
Wszelkie sprawy dotyczące działalności tego portalu omawiane są na stronie jego dyskusji .
Artykuł miesiąca
Dysalotosaurus – rodzaj ornitopoda z kladu Iguanodontia i rodziny Dryosauridae , żyjącego w późnej jurze na terenach dzisiejszej Afryki . Obejmuje jeden gatunek , D. lettowvorbecki; jego nazwę wzmiankował już w 1919 r. w jednej ze swych publikacji Hans Virchow , lecz gatunek formalnie został opisany dopiero w 1920 r. przez Josefa Pompeckja . Wszystkie znane skamieniałości Dysalotosaurus zostały odkryte w latach 1910-1913 przez niemieckich paleontologów na obszarze jednego kamieniołomu (Ig/WJ) położonego ok. 2, 5 km na północny zachód od miejscowości Tendaguru w Tanzanii , w osadach kimerydu . Wszystkie skamieniałości pochodzą z dwóch wielkich, blisko położonych skupisk kości; pochodzący z nich materiał kopalny D. lettowvorbecki oznaczono ponad czternastoma tysiącami numerów katalogowych. Zdecydowana większość odkrytych wówczas skamieniałości Dysalotosaurus to pojedyncze kości, ale udało się też odkryć pewną liczbę bardziej kompletnych i częściowo artykułowanych szkieletów. W kamieniołomie Ig/WJ odkryto również skamieniałości dinozaurów z rodzajów Elaphrosaurus i Kentrosaurus , co najmniej jednego, a może dwóch gatunków zauropodów i być może także drugiego taksonu z grupy teropodów , a ponadto skamieniałości pterozaurów , krokodylomorfów , lepidozaurów , płazów i trzech gatunków ssaków ( Tendagurutherium dietrichi , Tendagurodon janenschi i Allostaffia aenigmatica ); tym niemniej zdecydowaną większość skamieniałości odkrytych w tym kamieniołomie stanowią właśnie kości Dysalotosaurus. Duża część kości D. lettowvorbecki, w tym większość artykułowanych szkieletów zbadanych przez Pompeckja, została zniszczona w wyniku alianckich nalotów na Niemcy w czasie II wojny światowej lub zaginęła w czasie wojny; jedynymi źródłami informacji o tym materiale kopalnym są szkice zrobione przed jego zniszczeniem oraz publikacja Wernera Janenscha z 1955 r. Z okazów, które zachowały się do dziś, tylko u jednego (oznaczonego dy I) zachowało się ok. 50% szkieletu.
Zobacz też...
Artykuły ważne dla osób zainteresowanych dinozaurami:
paleontologia – geologia – tabela stratygraficzna – ewolucja – gady – zauropsydy – era mezozoiczna – wymieranie kredowe
Paleontolodzy: Robert Bakker – José Bonaparte – Barnum Brown – William Buckland – Edward Drinker Cope – Dong Zhiming – Jerzy Dzik – John Bell Hatcher – Jack Horner – Friedrich von Huene – Zofia Kielan-Jaworowska – Gideon Mantell – Othniel Charles Marsh – Hermann von Meyer – Henry Fairfield Osborn – Halszka Osmólska – John Ostrom – Karol Sabath
Ciekawostki
- Czy wiesz, że...
- najwyższym dinozaurem był zauroposejdon – osiągał wysokość do 18, 5 m?
- największym dinozaurem był prawdopodobnie amficelias – szacuje się, że mógł osiągać niemal 60 m długości?
- największym lądowym drapieżnikiem wszech czasów był spinozaur – osiągał długość do 17 m, wysokość do 7 m oraz masę 8–9 ton?
- najmniejszym dinozaurem był Anchiornis – osiągał 34 cm długości i ważył 110 g?
- układ oddechowy aerosteona bardzo przypominał ptasi?
- niektóre ankylozaury miały ogon zakończony kostną maczugą, ważącą do ok. 40 kg?
- jednymi z pierwszych dinozaurów były herrerazaury – pojawiły się już 228 mln lat temu?
- Citipati była pokryta zaawansowanym upierzeniem oraz miała szerokie i obszerne skrzydła?
Ostatnie zmiany tematyczne
Na poniższych stronach można śledzić ostatnie edycje artykułów związanych z dinozaurami.
Zmiany z ostatnich 24 godzin w artykułach z kategorii Dinozaury (dotyczy również podkategorii)
Aktualności
Lista dziesięciu ostatnio opisanych naukowo rodzajów dinozaurów:
- Bonapartenykus Agnolin et al., 2012
- Gryphognathus Ryan et al., 2012
- Unescoceratops Ryan et al., 2012
- Yueosaurus Zheng et al., 2012
- Spinops Farke et al., 2011
- Veterupristisaurus Rauhut, 2011
- Huaxiaosaurus Zhao in Zhao, Wang i Li, 2011
- Pampadromaeus Cabreira et al., 2011
- Leyesaurus Apeldetti et al., 2011
- Ratchasimasaurus Shibata, Jintasakul i Azuma, 2011
Kategorie artykułów
Kategoria główna: Dinozaury
Według systematyki:
Według okresu występowania: Dinozaury triasu – Dinozaury jury – Dinozaury kredy
Według położenia geograficznego: Dinozaury Afryki – Dinozaury Ameryki Południowej – Dinozaury Ameryki Północnej – Dinozaury Australii – Dinozaury Azji – Dinozaury Europy – Dinozaury Indii i Madagaskaru
Artykuły do rozwinięcia
Część artykułów o dinozaurach znajduje się w stanie zalążkowym. Oto niektóre z nich:
abelizauroidy , abrozaur , ankylozaury , anserimim , argentynozaur , azendozaur , baharijazaur , bonitazaura , borogowia , cedarozaur , celurozaury , ceratozaury , chebzaur , driozaur , dryptozaur , eotyran , euhelop , europazaur , fabrozaur , gasparinizaura , gilmorozaur , gondwanatytan , heterodontozaur , hipsylofodonty , iguanodony , itemir , katartezaura , labokania , liaoningozaur , masospondyle , minmi , nodozaur , ornitodesm , ozraptor , pachycefalozaury (rodzina) , phuwiangosaurus , prozaurolof , saltazaur , sarkozaur , sarkolest , sinornitoid , sinozauropteryks , sinraptor , spinozaury , tenontozaur , tetanury , tornieria , unenlagia , wulkanodon , zaurofaganaks , zaurornitolest , zuniceratops
Propozycje nowych artykułów
Propozycje nowych artykułów o dinozaurach znajdują się na bieżąco aktualizowanej stronie:
Oto niektóre z nich: agataumas , fizjologia dinozaurów , Jane (dinozaur) , Neotetanurae
Dinozaury w siostrzanych projektach
| Dinozaury na Wikibooks | Dinozaury na Wikispecies | Dinozaury na Wikicommons |
| Darmowe podręczniki | Katalog gatunków | Ilustracje |
 |
 |
 |
Inne portale tematyczne na polskiej Wikipedii
 |
| Donald Tusk Człowiekiem Roku 2011 tygodnika "Wprost" | ||
Dedykuję tę nagrodę Polakom za to, że przez ostatnie 4 lata pokazali wszystkim w Europie, że Polska jest zupełnie innym krajem, niż do tej pory to wyglądało w wyobraźni wielu narodów - powiedział premier Donald Tusk, odbierając tytuł Człowieka Roku "Wprost".
|
||
| Sztab Obamy zwrócił datek od rodziny przestępcy | ||
Sztab wyborczy walczący o reelekcję prezydenta Baracka Obamy zwrócił 200 tysięcy dolarów wpłaconych na jego konto, kiedy okazało się, że pochodzą one od rodziny meksykańskiego multimilionera zamieszanego w poważne przestępstwa w USA i Meksyku.
|
||
| Setki samochodów uwięzionych w zaspach na Krymie | ||
Setki samochodów utknęły w sięgających miejscami dwóch metrów zaspach, które na skutek silnych opadów śniegu i porywistego wiatru utworzyły się na drogach Krymu na południu Ukrainy - podały wieczorem lokalne media.
|
||
| Portugalia: Pięć ofiar zawalenia się pawilonu handlowego | ||
Co najmniej pięć osób zginęło w wyniku zawalenia się części budynku pawilonu handlowego w centrum miasta Setubal, 50 km na południe od Lizbony.
|
||
| Spór w egipskim parlamencie. Poszło o modlitwę | ||
W parlamencie Egiptu doszło we wtorek do ostrej wymiany zdań między politykami - przewodniczący izby, umiarkowany islamista, przywołał do porządku członka ultrakonserwatywnej partii islamskiej, gdy ten przerwał obrady parlamentu na popołudniową modlitwę.
|
