Portal:Chemia

Ten portal był ostatnio aktualizowany 23 sierpnia 2010 .

Chemia w Wikipedii

Chemia to nauka zajmująca się prawami, według których atomy łączą się w trwałe struktury powiązane wiązaniami chemicznymi zwane związkami chemicznymi oraz przemianami jednych związków w drugie na drodze reakcji chemicznych . Chemia zajmuje się także rozmaitymi własnościami substancji wynikającymi bezpośrednio z ich budowy atomowej. Chemia i fizyka nawzajem się przenikają i często trudno jest precyzyjnie ustalić, gdzie kończy się jedna dziedzina i zaczyna druga. Podobny problem występuje na granicy chemii i biologii . Jeśli chcesz być współtwórcą portalu "Chemia w polskiej Wikipedii", pomóc w rozwoju chemii na Wiki, oraz stać się zasłużonym wikipedystą, zobacz zakładkę dyskusja i dopisz się do listy chętnych. Zobacz też: Wikiprojekt Chemia Jeżeli chcesz edytować tę stronę: przejdź tutaj .

więcej informacji o chemii...

i archiwum portalu...

Artykuł miesiąca

Jeziora węglowodoru na Tytanie

Węglowodory to organiczne związki chemiczne zawierające w swojej strukturze tylko atomy węgla i wodoru. Wszystkie one składają się z podstawowego szkieletu węglowego (powiązanych z sobą atomów węgla) i przyłączonych do tego szkieletu atomów wodoru.

Węglowodory są podstawowym składnikiem ropy naftowej, która stanowi ich podstawowe źródło w przemyśle. Innym źródłem węglowodorów są procesy tzw. suchej destylacji drewna i zgazowywania węgla. Oprócz tego węglowodory o złożonej budowie pełnią rozmaite role w organizmach żywych (np. karotenoidy).

czytaj dalej | Archiwum

Chemik miesiąca

Maria Skłodowska-Curie (ur. 7 listopada 1867 r. w Warszawie , zm. 4 lipca 1934 r. w Passy ) – fizyk i chemik polskiego pochodzenia. Większość życia spędziła we Francji , tam też rozwinęła swoją karierę naukową. Prekursorka nowej gałęzi chemii — radiochemii . Do jej dokonań należą: opracowanie teorii promieniotwórczości , technik rozdzielania izotopów promieniotwórczych oraz odkrycie dwóch nowych pierwiastków — radu i polonu . Pod jej osobistym kierunkiem prowadzono też pierwsze badania nad leczeniem raka za pomocą promieniotwórczości. Dwukrotnie wyróżniona Nagrodą Nobla za osiągnięcia naukowe, po raz pierwszy w 1903 z fizyki wraz z mężem i Henrim Becquerelem za badania nad odkrytym przez Becquerela zjawiskiem promieniotwórczości, po raz drugi w 1911 z chemii za wydzielenie czystego radu. Do dziś pozostaje jedyną kobietą, która tę nagrodę otrzymała dwukrotnie, a także jedynym uczonym w historii uhonorowanym Nagrodą Nobla w dwóch różnych dziedzinach nauk przyrodniczych. Czytaj więcej

Czy wiesz, że...

• .. pochodzący z Tajlandii Venkatraman Ramakrishnan , który razem z Thomase A. Steitzem i Adą E. Yonath otrzymał Nagrodę Nobla w 2009 za prace nad funkcją i strukturą rybosomu długo nie mógł uwierzyć, że to prawda..

Ilustracja miesiąca Struktura atomowa tzw. małej jednostki rybosomu wyodrębniona z Thermus thermophilus . Białka są przedstawione na niebiesko, a RNA na pomarańczowo

Związek miesiąca Glikol propylenowy – organiczny związek chemiczny z grupy alkoholi dwuhydroksylowych czyli dioli . W temperaturze pokojowej jest bezbarwną, bezwonną, oleistą cieczą, o słodkawym smaku i wysokiej lepkości. Znajduje szerokie zastosowanie w przemyśle i medycynie. W odróżnieniu od glikolu etylenowego glikol propylenowy nie jest toksyczny.

Reakcja miesiąca

Reakcja Stille'a – reakcja chemiczna sprzęgania związku cynoorganicznego z halogenkiem organicznym katalizowana przez kompleksy palladu . Reakcja ta jest szeroko stosowana w syntezie organicznej . Podstawnik X zwykle jest atomem fluorowca (za wyjątkiem samego fluoru ), jednakże może on być też pseudohalogenkiem takim jak triflat , CF₃SO₃^-. Reakcja Stille'a została wynaleziona w 1977 przez Johna Kennetha Stille'a i Davida Milsteina i wkrótce później stała się jedną z najczęściej stosowanych reakcji sprzęgania w chemii organicznej , ponadto ma ona duże zastosowanie w przemyśle farmaceutycznym.

Układ okresowy pierwiastków

1 IA

2 IIA

3 IIIB

4 IVB

5 VB

6 VIB

7 VIIB

8 ←

9 VIIIB

10 →

11 IB

12 IIB

13 IIIA

14 IVA

15 VA

16 VIA

17 VIIA

18 VIIIA

H

He

Li

Be

B

C

N

O

F

Ne

Na

Mg

Al

Si

P

S

Cl

Ar

K

Ca

Sc

Ti

V

Cr

Mn

Fe

Co

Ni

Cu

Zn

Ga

Ge

As

Se

Br

Kr

Rb

Sr

Y

Zr

Nb

Mo

Tc

Ru

Rh

Pd

Ag

Cd

In

Sn

Sb

Te

I

Xe

Cs

Ba

*

Hf

Ta

W

Re

Os

Ir

Pt

Au

Hg

Tl

Pb

Bi

Po

At

Rn

Fr

Ra

**

Rf

Db

Sg

Bh

Hs

Mt

Ds

Rg

Cn

Uut

Uuq

Uup

Uuh

Uus

Uuo

*

La

Ce

Pr

Nd

Pm

Sm

Eu

Gd

Tb

Dy

Ho

Er

Tm

Yb

Lu

**

Ac

Th

Pa

U

Np

Pu

Am

Cm

Bk

Cf

Es

Fm

Md

No

Lr

Związki chemiczne

• Związki nieorganiczne:

azotany - bezwodniki - kwasy - siarczany - siarczki - sole - tlenki - nadtlenki - wodorotlenki - zasady - związki kompleksowe - związki chloru - związki glinu - związki potasu

• Związki organiczne:

acetal - aldehydy - alkany - alkaloidy - alkeny - alkiny - alkohole - aminy - aminokwasy - areny - białka - biopolimery - dieny - enole - epitlenek - estry - etery - fenyloetyloamina - fuleren - halogenek - heterocykliczny - hydroksykwasy - iminy - ketony - kwas karboksylowy - kwasy tłuszczowe - laktamy - laktony - lipidy - metaloorganiczny - naftol - pirol - polieny - polimery - porfiryny - trien - tiole - tryptamina - uretan - węglowodany - węglowodory

Pojęcia w chemii

• Chemia organiczna:

aktywność optyczna - alkilacja - amfifilowość - chiralność - estryfikacja - izomeria - elektrofil - karboanion - karbokation - nukleofil - grupy funkcyjne - ozonoliza - polimeryzacja - rezonans chemiczny - synteza asymetryczna - synteza organiczna - tautomeria - toksyczność - zapach

• Chemia nieorganiczna i ogólna:

Podstawowe prawa chemiczne - atom - cząsteczka - jon - katalizator - inhibitor - izotop - liczba atomowa - liczba koordynacyjna - ligand - masa atomowa - metal - moc kwasu - mol - niemetal - nomenklatura - odczynnik - orbital - pierwiastek - półmetal - prawo okresowości - reakcja chemiczna - rodnik - roztwór - rozpuszczalnik - skala pH - stała Avogadra - stopień utlenienia - symbolika chemiczna - utlenienie - wartościowość - wiązanie chemiczne - związek chemiczny

• Chemia fizyczna:

Lista praw i równań chemicznych - absorpcja - adsorpcja - destylacja - dysocjacja - elektrolit - elektroujemność - hydroliza - hydratacja - promieniotwórczość - piroliza - równowaga reakcji - solwoliza - solwatacja - szybkość reakcji - żel - zol - zawiesina

Kategorie

Aby rozwinąć drzewko kategorii, klikaj na znak +.

[−] Chemia

[×] Strony przeglądowe - chemia

[+] Aparatura chemiczna

[+] Atomy

[+] Bezpieczeństwo chemiczne

[+] Broń chemiczna

[+] Chemia kwasów i zasad

[+] Chemicy

[+] Literatura chemiczna

[+] Nauki chemiczne

[×] Nomenklatura chemiczna

[+] Organizacje chemiczne

[+] Prawa i równania chemiczne

[+] Przemysł chemiczny

[+] Reakcje chemiczne

[+] Substancje chemiczne

[×] Układ okresowy

[+] Wiązania chemiczne

[×] Wydziały chemii

[×] Właściwości chemiczne

Pomożesz?

Uważasz, że możesz go poprawić? Jeśli chcesz pomóc w tworzeniu portalu Chemia, znajdziesz tu tematy, które są potrzebne do zrobienia/poszerzenia. Zauważyłeś artykuł, który wymaga dopracowania, a sam nie możesz go napisać? Prosimy o umieszczenie go tutaj .

Do zrobienia: Wikipedia:Propozycje tematów/Chemia • trochę zapomniane, ale potrzebne.

Ogólne: grupa fosforylowa

Reakcje: E1 , E2 , E1cB , SNi

Związki: dibenzenole • ekotoksyna • kwas Z-oktenowy • N-chlorosukcynoimid • odczynnik Topfera

Dokumentacja

Dokumentacja

Portale