Portal:Buddyzm
Buddyzm w polskojęzycznej Wikipedii
Ta strona to portal dla osób zainteresowanych buddyzmem , umożliwiający łatwiejszy dostęp oraz pomoc w rozwoju artykułów związanych z tą dziedziną.
Buddyzm (inna nazwa to: sanskr . Buddha Dharma; pāli . Buddha Dhamma – "Nauka Przebudzonego") – system filozoficzno-etyczny uznawany przez wielu za religię, rzadziej za psychologię. Jego założycielem i twórcą jego podstawowych założeń był, żyjący od około 560 do 480 roku p.n.e. Siddhārtha Gautama (pāli. Siddhattha Gotama), syn księcia z rodu Śākyów, władcy jednego z państw-miast w północnych Indiach .
-
- Jeżeli chcesz edytować tę stronę przejdź tutaj .
Projekt "Buddyzacja Wikipedii"
- Projekt ma na celu stworzenie w Wikipedii rzetelnych artykułów, tak o wszystkich tradycjach buddyzmu, jak i o ich specyficznych aspektach.
- Z Wikipedii korzysta coraz więcej osób. To znakomita okazja, by przekazać, czym jest buddyzm i rozwiewać mgliste o nim wyobrażenia.
- Kompletujemy zespół redakcyjny – tłumaczy, redaktorów i korektorów języka polskiego. Będą oni wspólnie opracowywać hasła do Wikipedii.
- Nie chcemy zajmować się jedynie tłumaczeniem haseł z obcojęzycznych wersji Wikipedii. Pragniemy wzbogacać je o dodatkowe treści. Jeśli więc interesujesz się buddyzmem, jeśli dużo o nim czytasz lub chciałbyś wzbogacać nasze opracowania, czy to językowo, czy też merytorycznie – zapraszamy Cię do współpracy.
- Poszukujemy osób ze szczegółową wiedzą o buddyzmie – o jego rozmaitych szkołach, pismach czy też innych związanych z buddyzmem zagadnieniach. Pragniemy tworzyć hasła obiektywne, bez uogólnień, kompilacji i osobistych wyobrażeń, wyrosłych z własnej praktyki.
- Zależy nam na osobach umiejących pracować ze źródłami, mających lekkie pióro i dobry warsztat językowy.
- Jeśli bliski jest Ci nasz cel, jeśli wierzysz, że spełniasz nasze (i czytelników Wikipedii) oczekiwania, jeśli chcesz przyczynić się do lepszego rozumienia buddyzmu, a sam poszerzać swą wiedzę i umiejętności, i w końcu – jeśli pragniesz pracować w naszym zespole – CZEKAMY NA CIEBIE!
- Inwencja i wiedza w poszerzaniu hasła, zdolności translacyjne i dobra polszczyzna są szczególnie mile widziane i wręcz oczekiwane!
- Pamiętaj, że podejmując się tłumaczenia, nie będziesz miał do niego praw autorskich, ponieważ twój tekst automatycznie obdarzany jest licencją GNU. Wszystkie teksty mogą być zmieniane i poszerzane. W Wikipedii pracujemy przede wszystkim na rzecz społeczeństwa – dla zespołu i siebie jedynie pośrednio.
Etapy medytacji w buddyzmie
- Wyzbycie się pożądań i przywiązania do spraw światowych; niechęć do samsary , determinacja aby się wyzwolić oraz współczucie. To jest wstęp do dalszej praktyki.
- Wewnętrzny spokój, skupienie na obiekcie medytacji. Stan ten cechuje też przywiązanie do doświadczeń płynących z głębokiej koncentracji - do błogości, radości i przejrzystości umysłu.
- Kiedy wspomniane wyżej lgnięcie ustaje, pozostaje jeszcze subtelne przywiązanie do pustki. Koncentracja zwana jest wówczas "jasno rozróżniającą".
- Doskonałość medytacji osiągamy gdy tylko spoczywamy w rzeczywistości takiej, jaka jest, bez tworzenia czegokolwiek.
Artykuł miesiąca
Mahamudra ( sanskryt : Mahāmudrā; język tybetański : Czagczen; transliteracja Wyliego : phyag chen to skrót od Czagja Czenpo; transliteracja Wyliego : phyag rgya chen po co w tłumaczeniu oznacza Wielka Pieczęć) – najbardziej zaawansowane nauki buddyjskie obecnie praktykowane głównie w tradycjach buddyzmu tybetańskiego związanych z nowożytnym przekazem tantr sarma (buddyzm) , tj. w tradycjach sakja , kagju i gelug .
[ edytuj ] Etymologia
Słowo mahamudra z sanskrytu można tłumaczyć jako Wielka (maha) Pieczęć lub Ślad (mudra), gdzie np. alegoria do pieczęci sygnującej wosk gwarantując autentyczność listu, co w tym przypadku odnosi się do "Doskonałego Oświecenia".
Ściślej wyjaśnia to tłumaczenie od słowa Czagja Czenpo, transliteracja Wyliego : phyag rgya chen po) [1] :
- czag, odnosi się do osobistego i autentycznego zrealizowania obecności "pustości" ( siunjata ) wybiegającego poza werbalne bądź myślowe konstrukcje
- gja, odnosi się do słowa "pieczęć", która uprawomocnia stan niezmienionego autentycznego "samo-wyzwolenia", nienarodzonego naturalnego stanu ( ang . the Ordinary Mind) poza który nie może wybiec bądź go ogarnąć ani samsara ani nirwana , gdyż wszystkie zjawiska mają "wielką pieczęć" ostatecznej rzeczywistości
- czenpo, odnosi się do słowa "wielka", gdyż jest wszystko ogarniająca (poznaniem) realizacją unii mądrości i "pustości", której nie "przewyższy" nawet żadna doskonała dharmakaja .
[ edytuj ] Tradycje mahamudry
Terminu mahamudra używa się we wszystkich tradycjach buddyzmu tybetańskiego, włączając nawet tradycję ningma , na różne rodzaje praktyk. W tradycji sakja i gelug mahamudra związana jest z doskonałym zrealizowaniem tantr jogi najwyższej . Jednak w szczególności tradycja kagju wyróżnia trzy rodzaje mahamudry [2] :
- "Mahamudrę Sutr", zwaną też "ścieżką wyzwolenia", która jest ujęciem dla stopniowego rozwoju praktykującego opartym głównie na siastrach mahajany związanych z naukami o naturze Buddy tj. głównie Utarratantrasiastry, oraz na madjamace i postawie bodhiczitta , gdzie rozwija się medytację wyciszenia ( skt. śamatha, tyb. szine) oraz doskonały wgląd ( skt. vipaśyanā, tyb. lagtong), a kluczowe są dogłębne metody bezpośrednich instrukcji ukazujących (ang. pointing out instructions) typowych dla tradycji wadżrajana i opartych na oddaniu dla mistrza i jego linii przekazu [3] .
- "Mahamudrę Tantr", zwana też "ścieżką metod", która jest ujęciem tantr Jogi Najwyższej bazujących na fazie budującej (tyb. czierim) mandali jidama oraz fazie spełniającej (tyb. Dzogrim) pracy z kanałami, wiatrami i esencjami w ciele (np. Sześć Jog Naropy ).
- "Mahamudrę Esencji", zwana też "ścieżką esencji serca", która jest ujęciem natychmiastowej ścieżki bazującej na zrealizowaniu stanu oświecenia zwanego "Zwyczajny Umysł" ( ang : the Ordinary Mind) i na unikalnych metodach o pochodzeniu tantr Jogi Najwyższej, ustnych bezpośrednich przekazach linii mahamudry mistrza oraz tradycji pieśni zrealizowania (sanskryt: doha) i dziełach mahasiddhów , ścieżki jedynie gdy doskonale zrealizowany mistrz mahamudry bezpośrednio przekaże unikalną inicjację (chociaż może mylnie wyglądać niczym zwykła czynność) zwaną inicjacja "Wadżra Mądrości" (sanskryt: adhishthana, ang. the empowerment of vajra wisdom) dla niezwykle oddanego i otwartego na to autentycznego ucznia.
Przypisy
- ↑ 9th Karmapa Wangchuk Dorje "Mahamudra: The Ocean of Definitive Meaning (Nges don rGya mtsho)", Nitartha publishing, 2001
- ↑ 9th Karmapa Wangchuk Dorje "Mahamudra: The Ocean of Definitive Meaning (Nges don rGya mtsho)", Nitartha publishing, 2001
- ↑ Wild Awakening Ponlop Dzogchen Rinpoche: "Wild Awakening".
Filozofia
Filozofia buddyjska została zapoczątkowana przez Buddę , prawdopodobnie w VI wieku p.n.e. lub V wieku p.n.e .
[ edytuj ] Krótki opis podstawowych prawd i kierunków w filozofii buddyjskiej
- Pierwsza Szlachetna Prawda o Cierpieniu (Dukkha)
- Druga Szlachetna Prawda o Przyczynie Cierpienia (Dukkha)
- Trzecia Szlachetna Prawda o Ustaniu Cierpienia (Dukkha)
- Czwarta Szlachetna Prawda o Ścieżce Prowadzącej do Ustania Cierpienia (Dukkha)
Proces ustawania Cierpienia (Dukkha) opisany jest poprzez Dwanaście ogniw współzależnego powstawania , gdzie pierwszym ogniwem oraz pierwotnym źródłem Cierpienia jest Niewiedza .
Stan doskonałego ustania Cierpienia to Nirwana , gdzie następuje wyzwolenie od cyklu narodzin i śmierci, czyli samsary , ponieważ ustanie niewiedzy prowadzi do tego, że nie powstają splamienia i odpowiadająca im karma , a po śmierci nie dochodzi do kolejnego wcielenia (zgodnie z procesem reinkarnacji według dwunastu ogniw współzależnego powstawania ).
Siunjata to kluczowe pojęcie występujące w buddyzmie i jest niezbędnym pojęciem dla zrozumienia mahajany . Zgodnie z jej doktryną wszystkie rzeczy i dharmy są przejawieniami pozbawionymi realnego istnienia (pustymi). Szkoły buddyzmu wczesnego (tzw. hinajany ) na ogół przyjmowały realne istnienie dharm, takimi jakimi wydają się przejawiać, choć zakładały brak tożsamości "ja". Zrealizowanie "pustości" (Siunjata) zjawisk oprócz doprowadzenia do wyzwolenia od cierpienia ( dukkha ) umożliwia w buddyzmie również osiągnięcie Doskonałego Oświecenia . Nauka o tym odnosi się do postawy bodhisattwy , który szuka Doskonałego Oświecenia nie tylko dla samego siebie, ale przede wszystkim w celu pomocy wszystkim czującym istotom.
Podstawy buddyjskie wspólne dla wszystkich tradycji:
- Wszystkie złożone zjawiska są nietrwałe .
- Wszystkie naznaczone skazą ( splamieniami i prowadzącą do nich odpowiednią karmą ) rzeczy i zdarzenia są Cierpieniem ( Dukkha ).
- Wszelkie zjawiska i stany są pustością i są pozbawione własnego istnienia, bądź braku tożsamości "ja".
- Nirwana jest prawdziwym ustaniem Cierpień i Niewiedzy .
Ciekawostki
- Imię Budda znaczy "Przebudzony". Siddhartha Gautama znany jest także podimionami Śakjamuni, co oznacza "Mędrzec z rodu Śiakja" i Bodhisattva, czyli "Kroczący drogą ku oświeceniu".
- Ocenia się, że buddyzm wyznaje 250 milionów ludzi. Niestety nie można podać dokładnej liczby zwolenników nauk Buddy, ponieważ na Wschodzie buddyzm uważany jest za doktrynę, która nie przeszkadza w uczestnictwie w praktykach i obrzędach konfucjańskich, hinduistycznych, szintoistycznych czy taoistycznych.
- Buddy nie czci się jako boga, jednak oddaje się cześć jego posągom, wokół których skupiają się praktyki religijne buddystów i które rozpowszechnione są na całym obszarze panowania buddyzmu. Na posągach tych Siddhartha przedstawiany jest często z wydłużonymi płatkami uszu, z których zwisa biżuteria. Na jego głowie znajduje się kok, który symbolizuje mądrość i światło wewnętrzne. Czasami ręka posągu dotyka ziemi, by przypomnieć walkę Buddy z Marą, uosobieniem zła. Na innych posągach Budda leży na boku, w pozycji, którą, według przekazu, przyjął bezpośrednio przed śmiercią.
Do zrobienia
Oto artykuły, które oczekują na utworzenie:
- Szablon nawigacyjny dla artykułów związanych z buddyzmem
- ālambana
- ālayavijñāna
- Amitābha sūtra
- Amitajus
- anāgāmin
- anuśaya
- aśrava ( āsava)
- Ayodhyā (miasto w kontekście buddyjskim)
- avici
- Khin U Ba
- bala (buddyzm)
- Bar-do thos-grol
- Bhaysajya guru
- bhavaïga
- bhūmi
- Bodhicaryāvatāra
- Bodhisattvabhūmi Śāstra
- Brahma-vihāra
- Buddhabhadra
- Buddha kúetra
- Buddhist Society
- Buton rin-chen-grup
- caitta
- Cakrasamvara
- cakravartin
- cetanā
- Chapata
- Torma – w buddyzmie tybetańskim ofiara z pożywienia, na ogół mąki jęczmiennej
- Zhenyang zong
- Zhixu
- zhi-guan
- Chinese Buddhist Association
- Edward Conze
- Dalada Maligawa
- Louis de La Valle Poussin
- Devānampiya Tissa
- Dhammajarig
- Dhammasaðgaïë
- dharmapāla (mitologia)
- Dharmapāla (jogaćarin)
- dhatū
- Dignāga
- Dīpaðkara
- Dordże Szukden (tyb. Rdo rje shugs ldan)
- Agwan Dordżijew (tyb. Ngag dbang Rdo rje)
- Drugpa Kunlej (tyb. ‘drug-pa kun-legs)
- Duûûhagāmaïi Abhaya
- dvātriîśadvara-lakúaïa (pal. dvatiîsa-lakkhaïa)
- Ekayāna
- Enchin
- Ennin
- Esala Parahera
- etyka buddyjska
- Walter Yeeling Evans-Wentz
- ezoteryczny buddyzm
- Fazhao
- Faxiang
- gaing
- gandharva (pal. gandhabba)
- Gangteng Tulku Rinpocze
- guru-dharma (pal. garu-dhamma)
- gotra
- Ganapudża
- Lama Anagarika Govinda
- guru joga
- Harivarman
- hetu
- Hevajra Tantra
- Hōnen
- Honganji
- Isaline Blew Horner
- Jeszie Tsogial
- Księżniczka Pemasel
- Kunzang Pema Namgjal
- Hossō
- Mahasthamaprapta
- Pema Trinle
- Shōbōgenzō
- Szri Singha
- Trisong Detsen
- tsok
- Huayan
- Huichang - a prześladowanie buddyzmu
- Wadżrasattwa
- Wimalamitra
Do poszerzenia i poprawienia
Następujące artykuły wymagają poszerzenia:
- Ajahn Chah
- anātman
- Aśwaghosza
- avidya
- Asanga
- bardo (stan)
- bhagavan (w buddyjskim kontekście)
- dharma-dhātu
- bhavana
- Bhāvaviveka
- bīja
- Bimbisāra
- Bindu - świadomość
- Candrakīrti
- dharmatā
- Drepung (tyb. ‘dras spung)
- dhyāna (jhāna)
- Dudziom Rinpocze ( tyb. Bdud-‘joms ripoche ‘ jigs-bral ye-shes rdo-rje)
- Guhyasamāja Tantra
- Kūkai - założyciel szkoły singon
- Półlotos - pozycja medytacyjna
- Yashodhara - żona Buddy Siakjamuniego
- Samantabhadri - małżonka pierwotnego Buddy w Dzogczen
Kategorie artykułów
Pomoc
Jeśli chcesz pomóc przy tworzeniu artykułów związanych z buddyzmem to poniżej znajdziesz kilka przydatnych odnośników:
- Glosariusz buddyjski - tutaj możesz zgłosić swoje propozycje artykułów.
- aktualne zmiany artykułów w glosariuszu buddyjskim - tutaj sprawdzisz jakie buddyjskie artykuły na Wikipedii, były ostatnio zmieniane.
Buddyzm w siostrzanych projektach
| Buddyzm na Wikiźródłach | Buddyzm na Wikicytatach | Buddyzm na Wikicommons | ||
| Teksty źródłowe | Kolekcja cytatów | Grafiki | ||
 |
 |
 |
Portale tematyczne
 |
| Donald Tusk Człowiekiem Roku 2011 tygodnika "Wprost" | ||
Dedykuję tę nagrodę Polakom za to, że przez ostatnie 4 lata pokazali wszystkim w Europie, że Polska jest zupełnie innym krajem, niż do tej pory to wyglądało w wyobraźni wielu narodów - powiedział premier Donald Tusk, odbierając tytuł Człowieka Roku "Wprost".
|
||
| Sztab Obamy zwrócił datek od rodziny przestępcy | ||
Sztab wyborczy walczący o reelekcję prezydenta Baracka Obamy zwrócił 200 tysięcy dolarów wpłaconych na jego konto, kiedy okazało się, że pochodzą one od rodziny meksykańskiego multimilionera zamieszanego w poważne przestępstwa w USA i Meksyku.
|
||
| Setki samochodów uwięzionych w zaspach na Krymie | ||
Setki samochodów utknęły w sięgających miejscami dwóch metrów zaspach, które na skutek silnych opadów śniegu i porywistego wiatru utworzyły się na drogach Krymu na południu Ukrainy - podały wieczorem lokalne media.
|
||
| Portugalia: Pięć ofiar zawalenia się pawilonu handlowego | ||
Co najmniej pięć osób zginęło w wyniku zawalenia się części budynku pawilonu handlowego w centrum miasta Setubal, 50 km na południe od Lizbony.
|
||
| Spór w egipskim parlamencie. Poszło o modlitwę | ||
W parlamencie Egiptu doszło we wtorek do ostrej wymiany zdań między politykami - przewodniczący izby, umiarkowany islamista, przywołał do porządku członka ultrakonserwatywnej partii islamskiej, gdy ten przerwał obrady parlamentu na popołudniową modlitwę.
|
