Portal:Astronomia – Wiki

Portal:Astronomia

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji , szukaj
Astronomia
    w polskojęzycznej Wikipedii

Q space.svg
A cóż piękniejszego nad niebo, które przecież ogarnia wszystko co piękne?...
Mikołaj Kopernik

Ta strona to portal dla wikipedystów zainteresowanych zagadnieniami z zakresu astronomii , jej historią, jak i wydarzeniami bieżącymi.

Astronomia - nauka o ciałach niebieskich , ich budowie, ruchach, pochodzeniu i ewolucji oraz o materii rozproszonej w przestrzeni kosmicznej (zwanej też kosmosem ).


Aktualności

27 stycznia - planetoida 2012 BX34 przeleciała 60 tysięcy kilometrów od Ziemi ( universetoday.com )

12 stycznia – w czasopiśmie Nature opublikowano pracę, według której częstotliwość występowania planet pozasłonecznych jest znacznie wyższa niż do tej pory przypuszczano. Zdaniem autorów średnia liczba planet wokół gwiazdy w Drodze Mlecznej wynosi około 1, 6. ( Nature , ESO )

Artystyczna wizja układu planetarnego gwiazdy KOI-961

11 stycznia – odkryto trzy najmniejsze znane do tej pory planety pozasłoneczne . Najmniejsza z nich ma wymiary porównywalne z Marsem . Wszystkie trzy orbitują wokół gwiazdy pojedynczej KOI-961 . ( NASA )

7 stycznia - na Ziemi znaleziono znany wcześniej tylko z Księżyca minerał tranquillityite ( universetoday.com )

5 stycznia - ogłoszono początek nowego projektu The Hunt for Exomoons with Kepler mającego na celu znalezienie egzoksięzyców - księżyców orbitujących wokół planet pozasłonecznych ( harvard.edu )

4 stycznia - ogłoszono odkrycie czterech nowych planet pozasłonecznych - HAT-P-34 , HAT-P-35 , HAT-P-36 i HAT-P-37 ( discovery.com )

2 stycznia - na orbitę Księżyca weszła druga sonda GRAIL ( NASA )

31 grudnia – pierwsza z dwóch sond wysłanych w ramach misji GRAIL weszła pomyślnie na orbitę wokół Księżyca ( NASA )

21 grudnia - ogłoszono odkrycie jednej z najbardziej odległych znanych galaktyk - GN-108036 ( NASA )

10 grudnia - całkowite zaćmienie Księżyca widoczne w pełni w środkowej i wschodniej Azji oraz Australii. W Polsce możliwe do zaobserwowania będzie tylko zakończenie zaćmienia. ( AstroNEWS )

VFTS 102 - wizja artysty

7 grudnia - w Wielkim Obłoku Magellana odkryto VFTS 102 - najszybciej wirującą znaną gwiazdę ( hubblesite.org )

5 grudnia - za pomocą Teleskop Kosmiczny Kepler odkrył swoją pierwszą planetę pozasłoneczną znajdującą się w obrębie ekosfery macierzystej gwiazdy. Kepler-22b okrąża położoną ok 600 ly od Słońca gwiazdę typu widmowego G . ( NASA )

26 listopada - z przylądka Canaveral na Florydzie , na pokładzie rakiety Atlas V , w kierunku Marsa wystartowała misja Mars Science Laboratory (Łazik: Curiosity) ( NASA )

22 listopada - Sojuz TMA-02M wylądował odłączył się od Międzynarodowej Stacji Kosmicznej i po ok 3, 5 godz. wylądował w Kazachstanie ( NASA , AstroNEWS )

18 listopada - licznik katalogu znanych planet pozasłonecznych przekroczył 700 obiektów ( Astronomia.pl )

17 listopada - nowe analizy zdjęć z sondy Galileo dają mocne poszlaki, że na Europie , księżycu Jowisza istnieją zbiorniki ciekłej wody . ( kosmonauta.net )

Model sondy Fobos-Grunt zaprezentowany na targach CeBIT 2011

8 listopada - na pokładzie rakiety Zenit-2FG wystartowała rosyjska sonda kosmiczna Fobos-Grunt , której zadaniem będzie między innymi pobranie próbki gruntu z jednego z księżyców Marsa - Fobosa i powrót na Ziemię ( AstroNEWS )

8 listopada - przelot planetoidy 2005 YU55 w odległości ok. 325 tys. km od Ziemi (nieco mniej od dystansu Ziemia-Księżyc). Zaplanowano szczegółowe obserwacje obiektu. ( NASA )

29 października - Jowisz w opozycji względem Słońca ( AstroNEWS )

26 października - średnica planety karłowatej 136199 Eris została ustalona z dużą dokładnością na 2326 ±12 km ( ESO )

Kopuła teleskopu Hobby-Eberly

26 października - grupa astronomów z Pennsylvania State University i Uniwersytetu Mikołaja Kopernika (w ramach projektu PennState Torun Planet Search ) na podstawie obserwacji wykonanych przy użyciu Teleskopu Hobby-Eberly dokonała odkrycia trzech planet pozasłonecznych należących do typu gazowych olbrzymów ( polskieradio.pl )

21 października - dokonano bezpośredniej obserwacji brązowego karła typu Y WD 0806-661 B okrążającego białego karła WD 0806-661 . WD 0806-661 B jest do tej pory najchłodniejszym bezpośrednio zaobserwowanym towarzyszem gwiazdy. ( NASA )

19 października - za pomocą teleskopu VISTA należącego do ESO odkryto dwie nowe gromady kuliste należące do Drogi Mlecznej - VVV CL001 oraz VVV CL002 ( ESO )

18 października - zespół astronomów z NASA opublikował katalog źródeł promieniowania gamma opracowany na podstawie obserwacji teleskopu Fermi . Natura prawie jednej trzeciej (ok. 600 spośród 1873) zaobserwowanych źródeł jest nieznana. ( NASA )

6 października - za pomocą sondy Venus Express odkryto warstwę ozonową w atmosferze Wenus ( ESA )

4 października - trzej amerykańscy astrofizycy, Saul Perlmutter , Brian Schmidt oraz Adam Riess , otrzymali Nagrodę Nobla w dziedzinie fizyki za badania supernowych w odległych galaktykach , dzieki którym ustalono, że tempo ekspansji wszechświata wzrasta ( Scientific American )

Czy wiesz...

...w jaki sposób świecą Bańki Lymana ?

...dlaczego brązowy karzeł 2MASS 2139 gwałtownie zmienia jasność?

...co może istnieć na planecie HD 85512 b ?

Powstanie Drogi Mlecznej

...co wspólnego z astronomią mają obrazy: Jacopa Tintoretta , Adama Elsheimera , Frederica Churcha i Forda Madoxa Browna oraz rzeźba Atlas Farnezyjski ?

...co zawiera Tabliczka Wenus z czasów Ammi-saduqi ?

...do czego mogły być używane Kość Ishango oraz Kość z Lebombo ?

kto odkrył metodę umożliwiającą obserwowanie spadających gwiazd w biały dzień?

…jaką funkcję pełni największa lądowa ruchoma konstrukcja ?

Pozostałość po nowej powrotnej T Pyxidis

…dlaczego obserwuje się tak niewiele pozostałości po wybuchach gwiazd nowych ?

...w jaki sposób powstają obiekty Thorne'a-Żytkowej ?

...jak powstały karły helowe CSS 41177 ?

...skąd się wzięły i jak duże są Bąble Fermiego ?

...że Nemesis ma siostrę Tyche ?

...która galaktyka wykazuje największe zaobserwowane przesunięcie ku czerwieni ?

Pętla Barnarda

…wokół jakiego łba „zaciska się” Pętla Barnarda ?

kto uważany jest za ojca współczesnej chińskiej astronomii?

dlaczego nazwy dwóch różnych planetoid pochodzą od nazwy Chin ?

...kiedy połączą się białe karły stanowiące układ J0923+3028 ?


Artykuł miesiąca
Wizja artystyczna dysku protoplanetarnego

Powstanie i ewolucja Układu Słonecznego rozpoczęły się 4, 6 miliarda lat temu, gdy na skutek grawitacyjnego zapadnięcia się jednej z części niestabilnego obłoku molekularnego rozpoczął się proces formowania Słońca i innych gwiazd. Większość zapadającej się masy z tej części obłoku zebrała się pośrodku, tworząc Słońce , podczas gdy reszta spłaszczyła się, formując dysk protoplanetarny , z którego następnie powstały planety , księżyce , asteroidy i pozostałe małe ciała Układu Słonecznego .

Ten powszechnie akceptowany model znany jako hipoteza mgławicy słonecznej został po raz pierwszy zaproponowany w XVIII wieku przez Emanuela Swedenborga , Immanuela Kanta i Pierre'a Simona Laplace'a . Jego późniejszy rozwój wymagał współudziału rozmaitych dyscyplin naukowych takich jak astronomia , fizyka , geologia czy nauki planetarne .


przeczytaj cały artykuł | poprzednie miesiące...

Sylwetka badacza
Jan Heweliusz, portret pędzla Daniela Schultza

Jan Heweliusz, łac. Johannes Hevelius, niem. Johann Hewelcke, inne formy nazwiska: Hewel, Hewelke, Höfelcke, Hövellius, Höwelcke (ur. 28 stycznia 1611 w Gdańsku , zm. 28 stycznia 1687 w Gdańsku) – gdański astronom , matematyk i konstruktor instrumentów naukowych.

Pochodził z zamożnej, niemieckojęzycznej, luterańskiej rodziny browarników. Przodkowie Heweliusza przybyli z Ottendorfu w 1434 i osiedlili się w Steblewie, od 1526 zaś zamieszkali w Gdańsku.

Duży wpływ na przyszłe życie Heweliusza miała rozpoczęta w 1618 nauka w Gdańskim Gimnazjum Akademickim , gdzie pod wpływem profesora nauk ścisłych Piotra Krügera zainteresował się astronomią, zbudował też swoje pierwsze przyrządy.


przeczytaj cały artykuł | poprzednie sylwetki...

Działy astronomii

Pojęcia ogólne

Najjaśniejsze gwiazdy

Kategorie

Artykuły medalowe

Dobre artykuły

Zdjęcie miesiąca

Róża utworzona z galaktyk – para galaktyk UGC 1810 oraz UGC 1813 , tworzących razem układ znany jako ARP 273 - na zdjęciu wykonanym przez Kosmiczny Teleskop Hubble'a .

Do zrobienia

Do napisania

Arabia Terra - Astronomische Gesellschaft - Baza Marsjańska w Toruniu - British Astronomical Association - CBAT - ciemna galaktyka - Daniel Kirkwood - efekty niegrawitacyjne - Erik Bertil Holmberg - Franz Xaver von Zach - GRB 970508 - gwiazda azymutalna - ING - lokalny obłok międzygwiazdowy - PCAS - PDS - refrakcja azymutalna - Royal Astronomical Society - Societe Astronomique de France - Strumień Orphan - system kopernikański - UGPS J072227.51-054031.2 - UKIRT Infrared Deep Sky Survey - wybuch gwiazdy - zderzenie gwiazd - związek Fabera–Jacksona - związek M-sigma

więcej propozycji

Do poszerzenia

aberracja planetarna - aerolit - anomalia prawdziwa - astrofotografia - asterosejsmologia - Atlas Osobliwych Galaktyk - Bąbel Lokalny - Carl Sagan - Catalina Sky Survey - ciało niebieskie - ciąg główny - Droga Mleczna - Efekt Sachsa-Wolfe'a - ekstynkcja atmosferyczna - gaz międzyplanetarny - Grupa Kreutza - gwiazda rozbłyskowa - gwiazdozbiór Źrebięcia - heliofizyka - linia wodoru 21 cm - Messier 73 - meteoryt żelazny - mgławica emisyjna - mgławica planetarna - NEAT - NGC 206 - NGC 1850 - Pierre Méchain - pierwotna nukleosynteza - protoplaneta - pył kosmiczny - radioastronomia - sfera armilarna - Tellurium - zagubione komety - zagubione planetoidy - Zhang Heng - Związek Tully'ego-Fishera

Technikalia

Przydatne linki:


Astronomia w projektach siostrzanych

Astronomia na Wikinews Astronomia na Wikibooks Astronomia na Wikicommons
Wiadomości Darmowe podręczniki Ilustracje
Wikinews-logo.png Wikibooks-logo.svg Commons-logo.svg

Inne portale tematyczne w polskiej Wikipedii

Portal.svg
Czym są portale ? • Lista portali Wikiprojekty
| HOME | wikipedia | quady
Donald Tusk Człowiekiem Roku 2011 tygodnika "Wprost"
Dedykuję tę nagrodę Polakom za to, że przez ostatnie 4 lata pokazali wszystkim w Europie, że Polska jest zupełnie innym krajem, niż do tej pory to wyglądało w wyobraźni wielu narodów - powiedział premier Donald Tusk, odbierając tytuł Człowieka Roku "Wprost".



Sztab Obamy zwrócił datek od rodziny przestępcy
Sztab wyborczy walczący o reelekcję prezydenta Baracka Obamy zwrócił 200 tysięcy dolarów wpłaconych na jego konto, kiedy okazało się, że pochodzą one od rodziny meksykańskiego multimilionera zamieszanego w poważne przestępstwa w USA i Meksyku.



Setki samochodów uwięzionych w zaspach na Krymie
Setki samochodów utknęły w sięgających miejscami dwóch metrów zaspach, które na skutek silnych opadów śniegu i porywistego wiatru utworzyły się na drogach Krymu na południu Ukrainy - podały wieczorem lokalne media.



Portugalia: Pięć ofiar zawalenia się pawilonu handlowego
Co najmniej pięć osób zginęło w wyniku zawalenia się części budynku pawilonu handlowego w centrum miasta Setubal, 50 km na południe od Lizbony.



Spór w egipskim parlamencie. Poszło o modlitwę
W parlamencie Egiptu doszło we wtorek do ostrej wymiany zdań między politykami - przewodniczący izby, umiarkowany islamista, przywołał do porządku członka ultrakonserwatywnej partii islamskiej, gdy ten przerwał obrady parlamentu na popołudniową modlitwę.