Larwa
Larwa ( łac. larva – maska, widmo, lm larvae) – postać i stadium rozwoju postembrionalnego (młodocianego) zwierzęcia charakteryzujące się możliwością wzrostu, często różniące się anatomicznie, fizjologicznie i ekologicznie od postaci dojrzałej osobników tego samego gatunku . Występuje powszechnie w rozwoju bezkręgowców , ryb i płazów .
Spis treści |
[ edytuj ] Charakterystyka ogólna
Stadium larwalne występuje w rozwoju osobniczym zwierząt, które składają jaja o ilości żółtka niewystarczającej do pełnego rozwoju od zarodka do postaci dojrzałej płciowo. Osobnik młodociany w postaci larwy może samodzielnie pobierać pokarm ze środowiska. Często może też realizować ekspansję terytorialną gatunku. Larwy mają narządy cenogenetyczne, czyli specyficzne dla zarodka , nieprzydatne w życiu osobnika dorosłego, nazywane narządami larwalnymi [1] , oraz dobrze wykształcone narządy gębowe. Zwykle nie rozmnażają się – wyjątkiem są występujące u niektórych gatunków zjawiska pedogenezy i neotenii . Niektóre larwy tylko nieznacznie różnią się od postaci dorosłych, a u innych różnice w budowie, trybie życia, a często także zajmowanego środowiska są na tyle duże, że w wielu przypadkach formy larwalne opisywano jako odrębne gatunki, np. leptocefale .
W dalszym etapie rozwoju osobniczego następuje przeobrażenie (metamorfoza), podczas którego zanikają narządy larwalne.
[ edytuj ] Typy larw
Rozróżnia się wiele typów form larwalnych, charakterystycznych dla poszczególnych grup systematycznych . U niektórych gatunków może istnieć więcej niż jedno stadium larwalne.
[ edytuj ] Owady
Larwy owadów o przeobrażeniu zupełnym nie są podobne do imagines , podczas gdy większość larw owadów o przeobrażeniu niezupełnym przypomina postać dorosłą danego gatunku [1] .
W zależności od etapu opuszczenia jaja, co wiąże się z liczbą odnóży, wyróżnia się [1] :
- larwy oligopodialne,
- larwy polipodialne,
- larwy postoligopodialne,
- larwy protopodialne,
- larwy apodialne (larva apodia) – larwy bez odnóży, występują m.in. u muchówek i błonkówek.
Inne nazwy stosowane w entomologii, uwzględniające kształt larwy lub sposób życia:
- larwy kampodeowe (kampodealne),
- larwy pędrakowate (scarabeiformes) (zobacz pędrak ),
- larwy gąsienicokształtne (euricikształtne),
- ośliczkowate larwy omarlicowatych (Silphidae),
- larwy cyklopoidalne pasożytniczych błonkówek .
[ edytuj ] Płazy
Wśród płazów wyróżnia się także dwa typy larw: larwę limnofilną charakterystyczną dla wód stojących (np. u traszek ) oraz larwę reofilną charakterystyczną dla wód płynących (np. u salamandry ).
[ edytuj ] Zobacz też
Przypisy
- ↑ 1,0 1,1 1,2 Józef Razowski: Słownik entomologiczny. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe , 1987. ISBN 83-01-07907-X .
- ↑ 2,0 2,1 2,2 Drugie stadium.
- ↑ 3,0 3,1 3,2 3,3 Pierwsze stadium.
- ↑ Zoologia : bezkręgowce. T. 1. Red. nauk. Czesław Błaszak. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN , 2009. ISBN 978-83-01-16108-8 .
- ↑ 5,0 5,1 Niektórzy autorzy uznają stadium celoblastuli i stomoblastuli za stadium zarodkowe (Czesław Jura: Bezkręgowce : podstawy morfologii funkcjonalnej, systematyki i filogenezy. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN , 2007. ISBN 978-83-01-14595-8 . )
- ↑ Trzecie stadium.
[ edytuj ] Bibliografia
- Biologia. Multimedialna encyklopedia PWN Edycja 2.0. pwn.pl Sp. z o.o., 2008. ISBN 978-83-61492-24-5 .
- Mały słownik biologiczny. Warszawa: Wiedza Powszechna, 1972.
- Czesław Jura (red.): Biologia rozwoju owadów, PWN , Warszawa 1988 .
- Aleksander Rajski: Zoologia. T. 1: Część ogólna B. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN , 1986. ISBN 83-01-06182-0 .
- Józef Razowski: Słownik entomologiczny. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe , 1987. ISBN 83-01-07907-X .

