Historia Polski (1939-1945)
 |
| Historia Polski Chronologia |
| do 1138 |
| 1138-1320 |
| 1320-1386 |
| 1386-1492 |
| 1492-1572 |
| 1572-1697 |
| 1697-1795 |
| 1795-1831 |
| 1831-1914 |
| 1914-1918 |
| 1918-1939 |
| 1939-1945 |
| 1944-1989 |
| od 1989 |
| Kalendarium |
| Portal: Historia |
Historia Polski (1939-1945) – okres od momentu napaści wojsk niemieckich , radzieckich i słowackich na Polskę do zakończenia II wojny światowej 8 maja 1945 roku.
[ edytuj ] Inwazja niemiecka
1 września 1939 roku w godzinach porannych wojska niemieckie oraz ich sojusznicy uderzyły na Polskę wzdłuż granicy polsko-niemieckiej. Wojnę prawdopodobnie rozpoczęło zbombardowanie Wielunia . Następnie niemiecki pancernik Schleswig-Holstein rozpoczął ostrzał polskiej placówki wojskowej na Westerplatte . Tego samego dnia Niemcy aresztowali pierwszych 250 polaków mieszkających w Gdańsku . W ciągu pierwszych dwóch dni polskie wojska przegrały bitwę graniczną i zostały przełamane na całej linii frontu. 3 września Wielka Brytania i Francja wypowiedziały wojnę Niemcom. Pomimo formalnego wypowiedzenia wojny przez kilka następnych dni Wehrmacht odniósł szereg zwycięstw pokonując polskie wojska pod Piotrkowem Trybunalskim , Tomaszowem Mazowieckim . 6 września wojska polskie rozpoczęły wycofywanie się za drugi brzeg Wisły . Następnego dnia wojska polskie w bitwie pod Iłżą zostały rozbite. Trzy dni później doszło do największej bitwy kampanii wrześniowej nad Bzurą . W bitwie tej walczyły dwie polskie armie „Poznań” i Pomorze z niemieckimi 8 Armią i 10 Armią z Grupy Armii Południe („Süd”). Po przegranej bitwie 17 września rozpoczęła się bitwa o Warszawę .
[ edytuj ] Inwazja radziecka
W dniu 17 września na skutek realizacji paktu Ribbentrop-Mołotow z dnia 23 sierpnia 1939 roku i dodatkowego tajnego protokołu o podziale stref wpływu na ziemiach polskich na kresy wschodnie Rzeczypospolitej od Wilna do Lwowa weszły oddziały Armii Czerwonej. w sile sześciu armii liczących 600-650 tysięcy żołnierzy i ponad 5000 czołgów, podzielonych na dwa Fronty: białoruski i Ukraiński . Siły te miały za zadanie zająć wschodnie ziemie Polski aż do linii Wisły. Siły sowieckie po uzgodnieniach zatrzymały się na linii Bugu i Sanu. Potwierdzono to 27 września 1939 podpisując Układ o Przyjaźni Granicach między Rzeszą Niemiecką a ZSSR. Napaść sowiecka w nocie otrzymanej przez ambasadora Grzybowskiego była „usprawiedliwiona” wzięciem w obronę ludności ukraińskiej i białoruskiej i upadku państwa polskiego.
[ edytuj ] Okupacja niemiecka
Po klęsce wrześniowej część terenów uznanych przez III Rzeszę za niemieckie zostały wcielone bezpośrednio do Niemiec. Do Rzeszy bezpośrednio zostały wcielone: województwo pomorskie, śląskie, poznańskie ( Kraj Warty ), łódzkie z Łodzią , Suwalszczyzna , północna i zachodnia część Mazowsza oraz zachodnie części województw krakowskiego i kieleckiego. Pozostała część terenów zajętych przez Niemcy stała się Generalnym Gubernatorstwem . Na terenach zajętych przez Niemcy dochodziło do aresztowań i wysiedleń polskich obywateli. Na przełomie 1939/1940 roku wysiedlono 860 tysięcy polskich obywateli. Zasiedlając tereny ludnością niemiecką przybyłą z terenów byłych republik bałtyckich Litwy , Łotwy , i Estonii , Besartabii .
[ edytuj ] Okupacja radziecka
Na terenach okupowanych przez ZSRR 22 października zostały przeprowadzone wybory do Ludowego Zgromadzenia Zachodniej Białorusi i Ludowego Zgromadzenia Zachodniej Ukrainy . Sesje wybranych parlamentów odbyły się w Białymstoku i Lwowie . Na posiedzeniu od 31 października do 2 listopada Rada Najwyższa ZSRR formalnie włączyła tereny Zachodniej Białorusi i Zachodniej Ukrainy do ZSRR. Ponad 200 tysięcy osób zostało aresztowanych. Wśród aresztowanych znaleźli się polscy policjanci i żołnierze. 5 marca 1940 roku podjęto decyzję o rozstrzelaniu polskich Oficerów znajdujących się w obozach w Kozielsku , Starobielsku , i Ostaszkowie . W kwietniu i maju w Miednoje Katyniu NKWD wymordowało około 15 tysięcy oficerów. Okupację radziecką w Polsce zakończył atak Niemiec na ZSRR 22 czerwca 1941 roku.
[ edytuj ] Rząd RP na uchodźstwie
Po zajęciu terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przez oddziały Wehrmachtu i Armii Czerwonej Rząd Polski opuścił terytorium Polski i przeniósł się do Paryża . 30 września 1939 roku prezydentem Polski został Władysław Raczkiewicz i mianował na premiera Władysława Sikorskiego Siedzibą rządu był Paryż , później Angers , a od końca czerwca 1940 – Londyn .
[ edytuj ] Polskie Państwo Podziemne
W nocy z 26 na 27 września 1939 roku powstała w oblężonej Warszawie Służba Zwycięstwu Polski . W listopadzie 1939 roku została ona przekształcona w Związek Walki Zbrojnej (ZWZ). 14 lutego 1942 roku generał Władysław Sikorski przekształcił ZWZ w Armię Krajową . Pod ta nazwą funkcjonowała do końca II wojny światowej . Do największych osiągnięć należała Akcja Kutschera której celem było zabicie Franza Kutschery . Polskie Państwo Podziemne zakończyło swoje istnienie po wyzwoleniu przez Polski Armię Czerwoną .
-
Ta sekcja jest zalążkiem . Jeśli możesz, rozbuduj ją .
[ edytuj ] Układ Sikorski-Majski
Po agresji niemieckiej na ZSRR przy pośrednictwie rządu brytyjskiego doszło do zawarcia układu o normalizacji stosunków pomiędzy Polską a ZSRR zwany Układem Sikorski-Majski [1] . Układ został podpisany przez premiera rządu polskiego i Ambasadora ZSRR w Londynie Iwana Majskiego . przewidywał przywrócenie stosunków dyplomatycznych między obydwoma krajami oraz budowę armii polskiej w Związku Sowieckim pod dowództwem polskim. Porozumienie zostało podpisane 30 lipca 1941 roku. Stosunki dyplomatyczne zostały zerwane po odkryciu przez Niemców grobów polskich oficerów w Katyniu , Ostaszkowie Charkowie i Miednoje .
[ edytuj ] Powstanie w getcie warszawskim
Powstanie w getcie warszawskim wybuchło 19 kwietnia 1943 roku. Jego przyczyną była chęć stawienia oporu wobec nieuchronnej likwidacji getta, w którym znajdowało się około 50-70 tysięcy ludzi [2] . Siły powstańcze składały się z około 1000 bojowników Żydowskiego Związku Wojskowego i Żydowskiej Organizacji Bojowej . 5 maja – premier rządu RP na uchodźstwie Władysław Sikorski w audycji radiowej BBC zaapelował do Polaków o pomoc bojownikom getta. Mimo apelu 9 maja rozbite zostało dowództwo powstania. 16 maja powstanie zakończyło się wysadzeniem Wielkiej Synagogi .
[ edytuj ] Powstanie warszawskie
Powstanie warszawskie wybuchło 1 sierpnia 1944 roku o godzinie 17.00 i trwało 63 dni [3] Do walki stanęło około 40 000 żołnierzy. Podczas powstania udało się zdobyć niektóre ze strategicznych punktów oporu Niemców. Jednak znaczna przewaga w ludziach i sprzęcie oraz bierność ze strony stojącej po praskiej stronie Armii Czerwonej spowodowały klęskę powstania Warszawskiego. 2 października 1944 dowódca powstania Tadeusz Bór-Komorowski podjął decyzję o kapitulacji . W powstaniu zginęło około 200 tys. ludzi w tym 17 tysięcy żołnierzy Armii Krajowej .
[ edytuj ] Polski Komitet Wyzwolenia Narodowego
22 lipca 1944 roku na terenach wyzwolonych przez Armię Czerwoną powstał Polski Komitet Wyzwolenia Narodowego z Edwardem Osóbką-Morawskim na czele, który pełnił funkcję tymczasowego rządu polskiego [4] . 27 lipca 1944 roku PKWN zrzekł się prawa Rzeczypospolitej do Kresów Wschodnich. 1 sierpnia siedziba Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego został Lublin .
[ edytuj ] Wkroczenie Armii Czerwonej do Polski w latach 1944-1945
Na znajdujące się pod okupacją niemiecką ziemie polskie od lata 1944 roku w związku z coraz to nowymi operacjami stopniowo wkraczały wojska radzieckie. Ziemie polskie zostały całkowicie opanowane przez Armię Czerwoną do maja 1945 r.
Najważniejszymi operacjami wojskowymi w tym okresie były:
- operacja lwowsko-sandomierska
- operacja dukielsko-preszowska
- operacja wiślańsko-odrzańska
- operacja górnośląska
- operacja wschodniopruska (1945)
- operacja pomorska
[ edytuj ] Tymczasowy Rząd Jedności Narodowej
28 czerwca 1945 na podstawie porozumienia zawartego na konferencji w Moskwie pomiędzy KRN a częścią polityków emigracyjnych skupionych wokół Stanisława Mikołajczyka i Stronnictwa Ludowego doszło do powołania Tymczasowego Rządu Jedności Narodowej [5] . premierem rządu został Edward Osóbka-Morawski 5 lipca 1945 Tymczasowy Rząd Jedności Narodowej został uznany przez USA . Uznawany był także przez inne państwa koalicji antyhitlerowskiej.
[ edytuj ] Konferencja poczdamska
Od 17 lipca 1945 do 2 sierpnia 1945 doszło do spotkania przywódców koalicji antyhitlerowskiej. Spotkanie to przeszło do historii pod nazwą Konferencja poczdamska [6] Na konferencji wstalono wysokość reparacji wojennych, oddano także pod administrację polską obszary leżące na wschód od rzek Nysa Łużycka , Odra oraz wolne miasto Gdańsk . Polska delegację reprezentowali: Bolesław Bierut , Edward Osóbka-Morawski , Stanisław Grabski , Stanisław Mikołajczyk , Wincenty Rzymowski , oraz Michał Rola-Żymierski Kategoria:Historia Polski .
[ edytuj ] Linki zewnętrzne
- Archiwum Rządu Polskiego na uchodźstwie w zbiorach Instytutu Piłsudskiego . [dostęp 26 lipca 2009].
[ edytuj ] Bibliografia
- Materiały Norymberskie, Biblioteka Zrzeszenia Prawników Demokratów 1948, oprac. Tadeusz Cyprian i Jerzy Sawicki
- Powstanie '44 Norman Davies Społeczny Instytut Wydawniczy Znak, 2006 Elżbieta Tabakowska
Przypisy
- ↑ Kalendarium wydarzeń – Kalendarium – Polska.pl .
- ↑ Nowa Encyklopedia Powszechna PWN. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2004, ss. 755 (tom6). ISBN 83-01-14179-4 .
- ↑ W nocy z 2 na 3 października o godzinie 2.00 podpisano Układ o zaprzestaniu działań wojennych w Warszawie , od 5:00 rano nastąpiło zawieszenie broni . Ostatnie oddziały powstańcze opuściły Warszawę 5 października 1944.
- ↑ Legalnym i uznawanym przez społeczność międzynarodową rządem polskim był wówczas rząd RP na uchodźstwie .
- ↑ Tymczasowy Rząd Jedności Narodowej – Encyklopedia PWN – WP.PL .
- ↑ Encyklopedie w INTERIA.PL – największa w Polsce encyklopedia internetowa .
| Kaczyński: W żadnym wypadku tego nie akceptujemy | ||
PiS nie zgadza się na podwyższenie wieku emerytalnego dla kobiet i mężczyzn - powtórzył prezes partii Jarosław Kaczyński. Jak mówił, nie chodzi o to, aby zabraniać ludziom pracy do 67. roku życia, ale o to, by było to dobrowolne.
|
||
| Jest zgoda sądu na ekstradycję Ignatienki do Rosji | ||
Sąd w Nowym Sączu zgodził się na ekstradycję do Rosji byłego zastępcy prokuratora obwodu moskiewskiego Aleksandra Ignatienki, ściganego m.in. za przestępstwa korupcyjne.
|
||
| "To spotkanie z niewiadomą" - dowiercili się do jeziora | ||
Rosjanie dowiercili się do jeziora Wostok - największego w Antarktyce, izolowanego od milionów lat od wpływu środowiska zewnętrznego - potwierdził w środę rosyjski Instytut Badań Arktycznych i Antarktycznych.
|
||
| Ministerstwo kultury ujawnia kolejne instrukcje ws. ACTA | ||
Ministerstwo kultury ujawniło dziś sześć kolejnych instrukcji dla polskiej delegacji, która w 2009 i 2010 r. brała udział w negocjacjach ws. umowy ACTA. Mowa jest w nich m.in. o potrzebie zapewnienia przejrzystości międzynarodowych negocjacji ws. ACTA.
|
||
| Gowin do Służby Więziennej: Macie we mnie orędownika | ||
Macie we mnie orędownika nowoczesnych rozwiązań w więziennictwie - powiedział minister sprawiedliwości Jarosław Gowin, zwracając się do funkcjonariuszy Służby Więziennej w dniu jej święta. Uważa on, że Służba Więzienna prawidłowo wypełnia swe zadania.
|
