Hausańczyk z północnej Nigerii gra na instrumencie muzycznym
Hausa – (inaczej: Hausańczycy, Hausowie, nazwa własna Hausawa) lud afrykański , którego tereny macierzyste obejmują północno-zachodnią Nigerię i południowy Niger . Skupiska Hausańczyków znajdują się w wielu krajach Afryki Zachodniej wskutek ich działalności handlowej i misjonarskiej. Posługują się językiem hausa .
[ edytuj ] Historia
Od X wieku Hausańczycy tworzyli społeczność rolniczo-myśliwską. Z czasem wykształcił się u nich system miast-państw: warownych osiedli, które panowały nad okolicznymi obszarami i wokół których rozwijały się handel i rzemiosło. Do takich miast państw należały m.in. Zaria , Kano , Katsina i Gobir . Partnerami ekonomicznymi Hausańczyków były wówczas państwa Mali , Songhaj i Kanem-Bornu . Od XIV wieku na tereny Hausańczykow zaczął napływać islam za sprawą kupców i duchownych muzułmańskich. Przez dłuższy czas islam współżył pokojowo z religiami rodzimymi. Położyła temu kres święta wojna prowadzona przez kaznodzieję Usmana dan Fodio ( 1754 - 1817 ), z pochodzenia Fulanina . Ok. 1810 Fulanie podporządkowali sobie ziemię Hausańczyków i wprowadzili scentralizowany feudalny system władzy oparty na szariacie . W czasach kolonialnych ziemie Hausańczyków zajęli Anglicy, którzy pozostawili jednak lokalnym emirom znaczny zakres samodzielności. Po odzyskaniu przez Nigerię niepodległości Hausańczycy kontrolują jej północne stany.
Obecnie Hausańczycy są sunnitami . Tradycyjna religia (zob. Religie rodzime Afryki ) przetrwała wśród ludności zwanej Maguzawa. Ich religia koncentruje się wokół wszechmocnych duchów bori.
[ edytuj ] Obyczaje i zwyczaje
Struktura społeczna jest mocno zhierarchizowana i istnieją różne stopnie dostojników, jak i ludzi zależnych. Podstawowe zajęcia to: rolnictwo (uprawa sorgo , pszenicy, manioku, orzeszków ziemnych), rzemiosło (tkactwo, kowalstwo, farbowanie tkanin) oraz handel. Hausańczycy uprawiali co najmniej od XVI wieku dalekosiężny handel karawanowy na całym obszarze Afryki Zachodniej. Życie rodzinne jest zorganizowane w sposób patriarchalny: panuje poligynia , a dodatkowo często przestrzega się zwyczaju kulle polegającego na zakazie opuszczania przez kobiety w wieku rozrodczym domostwa.
[ edytuj ] Bibliografia
St. Piłaszewicz . 1995, Egzotyczny świat sawanny : kultura i cywilizacja ludu Hausa. Warszawa: Dialog.
|
Dramat w Rzymie: Ojciec wrzucił synka do Tybru
|
26-letni mieszkaniec Rzymu wrzucił do Tybru swego 16-miesięcznego synka. Poszukiwania dziecka w lodowatej wodzie rzeki nie przyniosły rezultatu. Mężczyzna został aresztowany.
|
|
Wielka Brytania wysyła nuklearny okręt na Falklandy
|
Brytyjska marynarka wojenna (Royal Navy) wysyła podwodny okręt klasy Trafalgar o napędzie nuklearnym w sporny rejon Falklandów; ma on dotrzeć na miejsce w przededniu 30. rocznicy wojny o Falklandy, zwane w Argentynie Malwinami, która przypada 30 kwietnia.
|
|
O wolności w internecie na Kongresie Wolnego Internetu
|
O liberalizacji prawa autorskiego, strategii działania w obronie wolności w internecie i możliwości zwiększenia udziału obywateli w procesie rządzenia rozmawiano w sobotę w Warszawie podczas Improwizowanego Kongresu Wolnego Internetu.
|
|
Burmistrz Rzymu domaga się komisji śledczej ws. śnieżycy
|
Pierwsza od 27 lat tak intensywna śnieżyca w Rzymie, do jakiej doszło w nocy z piątku na sobotę, sparaliżowała miasto. Burmistrz Gianni Alemanno apeluje do obywateli o odśnieżanie i chce powołania komisji śledczej, by wyjaśnić, dlaczego zawiodły prognozy meteorologiczne.
|
|
Sroga zima paraliżuje Heathrow, odwołane loty
|
Właściciel najruchliwszego europejskiego lotniska Heathrow BAA (British Airport Authority) z powodu surowej zimy odwołał jedną trzecią rejsowych lotów wyznaczonych na niedzielę. BAA obawia się opadów śniegu do 15 cm i zamarzającej mgły.
|
