Eukaliptus – Wiki

Eukaliptus

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji , szukaj
Ujednoznacznienie Ten artykuł dotyczy rodzaju drzew i krzewów. Zobacz też: film z 2001 roku .
Eukaliptus
Eucalyptus1900ppx.jpg
Systematyka [1]
Domena eukarionty
Królestwo rośliny
Klad rośliny naczyniowe
Klad rośliny nasienne
Klasa okrytonasienne
Klad klad różowych
Rząd mirtowce
Rodzina mirtowate
Nazwa systematyczna
Eucalyptus L'Hér.
Sert.Angl.18, 1789
Mapa zasięgu
Distribution.eucalyptus.png
"(comns)" Zdjęcia i grafiki w Commons
Pędy z kwiatami E. leucoxylon
Kora E. globulus

Eukaliptus (Eucalyptus L'Hér.) – rodzaj drzew i krzewów należący do rodziny mirtowatych . Należy do niego ok. 600 gatunków pochodzących z Australii , Nowej Gwinei i południowo-wschodniej Indonezji [2] . W Australii tworzą wiecznie zielone lasy lub zarośla ( skrub ). Eukaliptusy rozpowszechnione zostały również na tropikalnych i subtropikalnych obszarach Afryki, Azji i Ameryki Południowej [2] . Plantacje kilkudziesięciu gatunków pod koniec lat osiemdziesiątych XX wieku zajmowały na świecie 1, 6 mln ha w krajach o odpowiednim klimacie.

Spis treści

[ edytuj ] Morfologia

Pokrój
Wiecznie zielone (z wyjątkiem 10 gat. tracących liście sezonowo) krzewy lub drzewa . Największe rozmiary – do ok. 100 m wysokości – osiągają drzewa z gatunku eukaliptus królewski (Eucalyptus regnans). W XIX wieku donoszono o okazach liczących 150 m wysokości, co jest jednak współcześnie uznawane za mało prawdopodobne [3] .
Pień
U większości gatunków kora zrzucana jest co roku [2] . Nowa oraz stara kora tworzy zwykle na pniu kontrastowe wzory.
Liście
Na siewkach i młodych roślinach liście ułożone są zwykle naprzeciwlegle, siedzące, częściowo obejmujące łodygę. Na starszych roślinach skórzaste liście ułożone są skrętolegle, na krótkich ogonkach, wąskie, lancetowate, wiecznie zielone , ustawiają się brzegiem do słońca dając mało cienia. W niewielkich zagłębieniach w liściach wytwarzany jest olejek eukaliptusowy [2] . Domowe odmiany posiadają małe, miękkie kolce.
Kwiaty
Najczęściej białe , ale u niektórych gatunków żółte, różowe lub czerwone [2] . Działki kielicha i płatki są połączone tworząc rodzaj okrywy. Pręciki bardzo liczne.
Owoc
Zdrewniałe torebki .

[ edytuj ] Systematyka

Synonimy [4]

Aromadendron Andrews ex Steud., nom. inval., Eucalypton St.-Lag., Eudesmia R. Br., Symphyomyrtus Schauer

Pozycja systematyczna wg APweb (2001...)

Rodzaj należący do podrodziny Myrtoideae, rodziny mirtowatych (Myrtaceae Juss.), która wraz z siostrzaną grupą Vochysiaceae) wchodzi w skład rzędu mirtowców (Myrtales). Rząd należy do kladu różowych (rosids) i w jego obrębie jest kladem siostrzanym bodziszkowców [1] .

Pozycja w systemie Reveala (993-999)

Gromada okrytonasienne (Magnoliophyta Cronquist), podgromada Magnoliophytina Frohne & U. Jensen ex Reveal, klasa Rosopsida Batsch, podklasa różowe (Rosidae Takht.), nadrząd Myrtanae Takht., rząd mirtowce (Myrtales Rchb.), podrząd Myrtinae Burnett., rodzina mirtowate (Myrtaceae Juss.), podplemię Eucalyptinae Benth. & Hook.f., rodzaj eukaliptus (Eucalyptus L'Hér.) [5] .

Wybrane gatunki [6]

[ edytuj ] Zastosowanie

  • Drewno jest bardzo cenne, wybitnie odporne na gnicie, wykorzystuje się je w budownictwie, meblarstwie i szkutnictwie .
  • Z liści niektórych gatunków wytwarza się olejek eukaliptusowy używany w przemyśle farmaceutycznym.
  • Niektóre gatunki uprawia się jako rośliny ozdobne .
  • Są wykorzystywane do osuszania bagien, ze względu na bardzo silną transpirację .
  • Liście eukaliptusów są głównym pożywieniem koali .

Przypisy

  1. 1,0 1,1 Stevens P.F.: Angiosperm Phylogeny Website ( ang. ). 2001–. [dostęp 2010-01-21].
  2. 2,0 2,1 2,2 2,3 2,4 zbiorowe: Rośliny ogrodowe. Könemann, 2005. ISBN 978-3-8331-1916-3 . 
  3. Wielka Encyklopedia Przyrody. Rośliny kwiatowe. Warszawa: Muza SA, 1998, s. 277. ISBN 83-7079-778-4 . 
  4. Germplasm Resources Information Network (GRIN) . [dostęp 2010-03-10].
  5. Reveal James L. System of Classification. PBIO 250 Lecture Notes: Plant Taxonomy. Department of Plant Biology, University of Maryland, 1999 Systematyka rodzaju Eucalyptus wg Reveala
  6. Nazwy polskie wg Ludmiła (red.) Karpowiczowa: Słownik nazw roślin obcego pochodzenia łacińsko-polski i polsko-łaciński. Warszawa: Wydawnictwa Uniwersytetu Warszawskiego, 1973. .

[ edytuj ] Linki zewnętrzne

| HOME | wikipedia | quady
Czeskie koleje wprowadzają przedziały tylko dla pań
Państwowe Koleje Czeskie (CzD) wprowadzają w swych wagonach przedziały przeznaczone tylko dla kobiet. Mają one zapewnić paniom bezpieczniejszą i przyjemniejszą podróż.



Kolejne kraje odwołują ambasadorów z Syrii
Przybywa państw, które odwołują ambasadorów z Syrii w reakcji na przemoc, jakiej wobec opozycji nieprzerwanie dopuszcza się reżim w Damaszku. We wtorek decyzje w tej sprawie podjęły - obok Francji, Włoch, Hiszpanii i Holandii - także kraje Zatoki Perskiej.



Ksiądz z USA: Pedofilia była od zawsze plagą Kościoła
Seksualne wykorzystywanie dzieci "jest od zawsze plagą naszego społeczeństwa i naszego Kościoła" - powiedział amerykański ksiądz Stephen Rossetti podczas trwającego w Rzymie sympozjum biskupów z całego świata na temat skandalu pedofilii.



Tomasz Lis żegna się z tygodnikiem "Wprost"
Michał Kobosko zastąpi Tomasza Lisa na stanowisku redaktora naczelnego "Wprost" - zdecydował wydawca tygodnika Michał Lisiecki. Podziękował on Lisowi "za dobrze wykonywaną pracę" i życzył sukcesów w "prywatnym przedsięwzięciu mediowym".



Ruch Palikota chce zorganizować debatę ws. Syrii z udziałem Wałęsy
Klub Ruchu Palikota zamierza zorganizować w Sejmie otwartą debatę na temat sytuacji w Syrii z udziałem m.in. byłego prezydenta Lecha Wałęsy - zapowiedział wiceszef klubu Robert Biedroń. Ruch chce też, by w sprawę rozwiązania konfliktu w Syrii zaangażowało się MSZ.