Cyprian z Kartaginy
| Święty Cyprian z Kartaginy |
|
| biskup męczennik |
|
|
|
| Data urodzenia | ok. 200 Tunezja |
| Data śmierci | 14 września 258 Villa Sexti k. Kartaginy |
| Kościół / wyznanie | katolicki , prawosławny , przedchalcedońskie , anglikański , luterański |
| Wspomnienie | 16 września (kościół rzymskokatolicki) (kat) 31 sierpnia (praw. liturgia wg kal. jul. ) 13 września (praw. wg kal. greg. ) |
| Atrybuty | Ewangelia , krzyż , księga, gałązka palmowa, miecz , paliusz , pastorał |
| |
|
| |
|
Cyprian z Kartaginy, Święty Cyprian, łac. Thascius Caecilius Cyprianus, cs. Swiaszczennomuczenik Kiprian, jepiskop Karfagienskij (ur. ok. 200 lub 210 w Tunezji , zm. 14 września 258 niedaleko Kartaginy ) – biskup Kartaginy i męczennik za wiarę, pisarz apologeta chrześcijaństwa, jeden z ojców Kościoła , święty katolicki i prawosławny . Święty ten wymieniany jest w Modlitwie Eucharystycznej Kanonu rzymskiego .
Spis treści |
[ edytuj ] Żywot świętego
Cyprian urodził się w Tunezji w pogańskiej rodzinie. Będąc synem bogatego senatora otrzymał dobre wykształcenie. Przez większą część życia był adwokatem i retorem . Pod wpływem kapłana Cecyliusza, przyjął chrześcijaństwo i rozdał ubogim wszystko co posiadał [1] . Przyjął chrzest w 245 roku i wkrótce potem święcenia kapłańskie . Godność biskupa otrzymał w 248 roku [2] .
Toczył długotrwałe spory z papieżem Stefanem I o ważność chrztu heretyków . Cyprian uważał taki chrzest za nieważny. Jego stanowisko w tej sprawie zostało ostatecznie odrzucone przez Kościół. Jednocześnie występował w obronie papiestwa, przeciw herezji Nowacjana . Miał powiedzieć: extra Ecclesiam salus nulla - poza Kościołem nie ma zbawienia. A także: nie może mieć Boga za swego Ojca ten, kto nie ma Kościoła za swą matkę [2] .
W 252 roku w Kartaginie wybuchła epidemia. Biskup stał się wówczas niezmordowanym pocieszycielem chorych. Każdą ważną decyzję podejmował po naradzeniu się z innymi kapłanami i uzyskaniu zgody wiernych. Z myślą o nich napisał kilka traktatów, z których najbardziej znany dotyczy natury jedności Cerkwi [3] .
[ edytuj ] Śmierć męczeńska
Za cesarza Waleriana wznowiono prześladowania chrześcijan. Cyprian stał się jedną z ich pierwszych ofiar. 30 sierpnia 257 r. został przesłuchany przed prokonsulem Aspazjuszem Paternusem, który skazał go na wygnanie do Curubis (m. Korba w Tunezji ). Rok później został przesłuchany przed nowym prokonsulem Galeriuszem Maksymem. Przesłuchanie zakończyło się skazaniem Cypriana na śmierć przez ścięcie mieczem za niezłożenie ofiary bogom rzymskim . Wyrok wykonano 14 września 258 na Villa Sexti , niedaleko Kartaginy.
[ edytuj ] Kult
Po śmierci Cypriana wierni nasączyli ręczniki krwią męczennika, traktując je jak drogocenne relikwie świętego. Jego ciało pogrzebano na miejscowym cmentarzu. Obecnie relikwie znajdują się w Kartaginie i w Compiègne .
Do dzisiejszego dnia św. Cyprian pozostaje jedną z największych postaci wśród świętych chrześcijańskich w północnej Afryce [3] .
- Dzień obchodów
Jego wspomnienie liturgiczne w Kościele katolickim obchodzone jest 16 września .
Cerkiew prawosławna wspomina męczennika 31 sierpnia/13 września [4] , tj. 13 września wg kalendarza gregoriańskiego [3] .
- Ikonografia
W ikonografii wschodniej Święty przedstawiany jest w biskupich szatach z centralnie trzymaną Ewangelią . Ma charakterystyczne długie, spadające na plecy włosy i krótką brodę.
W sztuce zachodniej jego atrybutami są typowe dla biskupa-męczennika: krzyż, księga , gałązka palmowa, miecz , paliusz , pastorał [3] .
[ edytuj ] Dzieła
Przekłady polskie [5] :
- Listy - Władysław Szołdrski CSsR (przekład), ks. Marian Michalski (wstęp), Emil Stanula CSsR (Oprac), ATK PSP 1, Warszawa 1969, s. 330.
- Pisma, t. 1: Traktaty: m.in. O jedności Kościoła, O upadłych, O Modlitwie Pańskiej, J. Czuj (przekład i oprac.), Pisma Ojców Kościoła 19, Poznań 1937.
[ edytuj ] Zobacz też
- kult świętych
- męczennicy chrześcijańscy
- modlitwa za wstawiennictwem świętego
- święci i błogosławieni Kościoła katolickiego
- święci prawosławni
Przypisy
- ↑ Hieronim , De viris ilustribus 67; PL 83, 614.
- ↑ 2,0 2,1 Benedykt XVI o św. Cyprianie - pierwszym afrykańskim biskupie męczenniku
- ↑ 3,0 3,1 3,2 3,3 męcz. Cyprian, biskup kartagiński na cerkiew.pl (oprac. Jarosław Charkiewicz)
- ↑ podwójne datowanie
- ↑ Pełny zestaw przekładów do 2004 zob. Wojciech Stawiszyński: Bibliografia patrystyczna 1901-2004. Kraków: Homini, 2005, s. 190-205. ISBN 83-89598-96-5 .
[ edytuj ] Bibliografia
- Cyprian (zm. 258 r.). W: Altaner B. , Stuiber A.: Patrologia : życie, pisma i nauka Ojców Kościoła. P. Pachciarek (przekł. z niem.). Warszawa: IW "Pax", 1990, s. 257-267. ISBN 8321110797 .
- Dołganiszewska E.. Cyprian – Biskup Kartaginy i jego refleksje o wierze. „Wrocławskie Studia Teologiczne”. Nr 2. 19 (2011), s. 41-57. Papieski Wydział Teologiczny we Wrocławiu . ISSN 1231-1731 .
[ edytuj ] Linki zewnętrzne
- O jedności Kościoła katolickiego Świętego Cypriana - Ultra montes, Kraków 2004-2010 (systematyczny zbiór dokumentów papieskich i soborowych).
- Akta procesów Świętego Cypriana


