Aborygenowie
Aborygenowie [1] ( łac. Aborigines) – w mitologii rzymskiej jeden z ludów, który miał zamieszkiwać środkową Italię przed przybyciem Eneasza i Trojan . Najszerszej znany, ale nie jedyny i nie najstarszy przekaz o Aborygenach pochodzi z Eneidy .
Spośród Latynów, ludu stanowiącego połączenie Aborygenów i Trojan Eneasza pochodzili Rzymianie . Mity o pochodzeniu Rzymian są złożone, obejmują wiele pokoleń między Eneaszem i początkami Rzymu, w tym postacie jego syna Askaniusza i Romulusa . Starsze wersje mitu (znane jeszcze Salustiuszowi ) mówi jednak, że to już Eneasz wraz z Aborygenami założył Rzym; inne wersje przypisują założenie miasta samym Aborygenom i Arkadyjczykom.
Spis treści |
[ edytuj ] Nazwa
Nazwa "Aborygenowie" po raz pierwszy została użyta przez greckiego tragika Likofrona i Katona Starszego [2] . Etymologia słowa "Aborygenowie" jest niepewna i budzi spory. Kilka różnych teorii podał już Dionizjusz z Halikarnasu [I 10, 13]. Dawniejsza etymologia ludowa wywodziła nazwę Aborygenów od łacińskiego ab origines – "od początków", w przekonaniu, że nazwa ta oznacza lud, który "od początku zamieszkuje Italię", a więc " autochtonów ". Współcześnie jednak interpretuje się ją raczej jako nazwę oznaczającą mieszkańców gór, spokrewnioną z greckim słowem ὄρος, "góra".
[ edytuj ] Przekazy mitograficzne
Pochodzenie Aborygenów jest niejasne. Dionizjusz z Halikarnasu uważa, że stanowili oni plemię pochodzenia greckiego – historyk ten przypisywał zresztą greckie pochodzenie bardzo wielu ludom i instytucjom Italii, starając się udowodnić greckość Rzymian. Według jego przekazu [I 89, 2], Rzym zakładany był dwukrotnie – pierwszy raz przez Aborygenów i Pelazgów . Pelazgowie są ludem niegreckim znanym z dziejów Grecji – Dionizjusz uznawał ich jednak za Greków. Drugi raz Rzym założyć mieli Arkadyjczycy pod wodzą Euandra – ziemię pod założenie miasta miał nadać im król Aborygenów Faunus , potomek boga Marsa.
Kiedy Eneasz przybył do Italii, nad Aborygenami (z głównym ośrodkiem w Laurentum ) panował Latynus , syn Faunusa i wnuk Pikusa . Według Katona Starszego (opinia ta zachowała się jako cytat w komentarzu Serwiusza do Eneidy) nazwę " Latynowie " (wywodzą się od imienia Latynusa) mieli przyjąć Aborygenowie dopiero po przybyciu Eneasza do Italii. Sam Latynus jest poświadczony bardzo wcześnie w mitologii greckiej, występuje już w Teogonii [1011 i nn.]. W dawniejszych przekazach jest on raczej młodym i energicznym władcą – dopiero Wergiliusz w celach propagandowych i literackich uczynił z niego bezsilnego starca i symbol przymierza dwóch narodów. Fragmenty Teogonii mówiące o Latynusie łączą Lacjum z Etrurią, co pozwala wysuwać przypuszczenia o etruskim panowaniu nad Lacjum w jej czasach. W czasach Latynusa jego lud znajdować się miał w konflikcie z Etruskami i innym ludem zamieszkującym tereny Lacjum, Rutulami .
[ edytuj ] Bibliografia
- Michael Grant, Mity rzymskie, Państwowy Instytut Wydawniczy, Warszawa 1978
Przypisy
- ↑ Pisownia nazwy za Mitami rzymskimi Michaela Granta. W literaturze spotykane są także formy Aboriginowie, Aboryginowie i Aborigenowie
- ↑ Mała encyklopedia kultury antycznej. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 1983. ISBN 83-01-03529-3 .

