Aborygeni australijscy
Aborygeni (z łac. ab origine - "od początku", czyli "ci, którzy byli tu od początku") - rdzenni mieszkańcy Australii .
Przybyli tam około 40-65 tys. lat temu [1] prawdopodobnie z południowo-wschodniej Azji , przez pomost wyspowy dzisiejszej Indonezji i wyspę Nową Gwineę [2] . Prowadzili koczowniczy tryb życia. Byli uzależnieni od otaczającego ich środowiska i bardzo z nim związani. Do ich podstawowych zajęć należały: łowiectwo i zbieractwo , a w rejonach nadbrzeżnych także rybołówstwo .
Obecnie Aborygeni zamieszkują głównie słabo zaludnione i nieurodzajne obszary Australii Zachodniej , Queenslandu i Terytorium Północnego . Liczna populacja Aborygenów zamieszkuje także slumsy w wielkich australijskich miastach.
Spis treści |
[ edytuj ] Znaczenie słowa "Aborygeni"
Aborygeni ( ang. Aborigines, z łac. ab =od + origo, -inis = początek) – określenie ludności tubylczej , pierwotnej. W starożytności według etymologii ludowej nazwa Aborygenów (łac. Aborigines), mitycznego ludu Italii, pochodziła od faktu, że lud ten mieszkał w Lacjum "od początku". W XVIII w. termin ten zaczęto stosować w naukach przyrodniczych w znaczeniu "gatunki miejscowe", a później ograniczono go do ludzi zamieszkujących Australię "od początku", przed przybyciem Europejczyków.
Nazwę tę dziś najczęściej stosuje się w odniesieniu do przedstawicieli geograficznej rasy australoidalnej Australii i Tasmanii .
[ edytuj ] Życie i zwyczaje
Aborygeni prowadzili koczowniczy tryb życia. Byli myśliwymi i nomadami . Przemierzali ogromne obszary zakładając tymczasowe obozy w pobliżu zbiorników wodnych . Kiedy tylko skończyły się zapasy jedzenia, wyruszali w dalszą drogę. Handlowali z innymi plemionami, wymieniając z nimi różne towary, np. włócznie.
Aborygeni polowali na zwierzęta, np. kangury . Mięsną dietę uzupełniali tym, co zdołali zebrać: dzikimi roślinami, orzechami, jagodami. Myśliwi używali włóczni z kamiennymi ostrzami, a także drewnianych bumerangów . Niektóre plemiona wykształciły język migowy , dzięki któremu mogły porozumiewać się podczas tropienia zwierząt (na przykład otwierająca się stopniowo dłoń , oznaczała kangura).
Według legendy skała Uluru (Ayers Rock), co oznacza "Miejsce Spotkań", została stworzona przez dwóch chłopców, którzy w mitycznych czasach bawili się gliną . U podnóża Uluru znajdują się jaskinie z cennymi malowidłami , które przedstawiają mitycznych przodków Aborygenów, np. Mala (kangur) i Liru (wąż).
Didgeridoo , instrument przypominający gigantyczny flet , jest uznawany za jeden z najstarszych instrumentów muzycznych świata. Tradycyjny sposób jego wytwarzania nie zmienił się od tysięcy lat – powstaje on z wyjedzonych przez termity gałęzi drzew (np. eukaliptusa ), w których drąży się odpowiedni otwór. Aborygeni grali na nim i nadal grają podczas uroczystości plemiennych. Współcześnie jest to też jeden z instrumentów charakterystycznych dla " world music ".
Aborygeni przekazywali z pokolenia na pokolenie legendy, pieśni i tradycje. Ich kultura przetrwała dzięki corroborees, ceremoniom towarzyszącym zgromadzeniom plemiennym, podczas których pieśniami, muzyką i tańcem odtwarza się pradawne opowieści o przeszłości Australii. Obecnie żyją głównie w rezerwatach , choć wielu z nich włączyło się w życie australijskiego społeczeństwa i pracują jako rolnicy albo hodowcy, a tylko kilkadziesiąt tysięcy rdzennych mieszkańców Australii kontynuuje tradycje swoich przodków.
[ edytuj ] Cechy antropologiczne
|
|
Aborygeni są zazwyczaj zaliczani do rasy czarnej , choć według niektórych antropologów tworzą odrębną rasę bądź odmianę australoidalną . Pod względem fizycznym charakteryzują się:
- ciemną karnacją (barwa od czekoladowej do czarnej)
- kręconymi lub falistymi, brązowymi i czarnymi włosami
- długą głową ( dolichocefalia )
- szerokim nosem
- prognatyzmem
- masywnymi zębami
[ edytuj ] Religia
Religia Aborygenów, podobnie jak innych ludów żyjących w zbliżonych warunkach, jest silnie związana z naturą i ziemią – matką człowieka. Rdzenni mieszkańcy Australii czcili ziemię, wierząc, że duchy przodków nadały jej kształt w dalekiej przeszłości zwanej Czasem Snu. To od nich pochodzą wszystkie elementy natury, ciała niebieskie, flora, fauna oraz ich potomkowie.
[ edytuj ] Historia
Aborygeni pojawili się w Australii około 40 do 60 tysięcy lat temu[ potrzebne źródło ]. Przybyli prawdopodobnie z wysp Azji Południowo-Wschodniej. Nie wiadomo czy zasiedlenia dokonali jednorazowo, czy też było kilka fal migracji. Około 10 tysięcy lat temu Aborygeni dotarli do Tasmanii . Tamtejsza gałąź Aborygenów to Tasmańczycy .[ potrzebne źródło ]
U progu kolonizacji europejskiej populacja Aborygenów liczyła prawdopodobnie 750-780 tysięcy osób[ potrzebne źródło ] (inne źródła szacują tę liczbę na 300-400 tysięcy[ potrzebne źródło ]). Na początku XIX wieku istniało około sześciuset plemion[ potrzebne źródło ]. Każde z nich miało własną nazwę, język lub dialekt , zwyczaje i władało oddzielnym terytorium[ potrzebne źródło ]. Jednak osadnicy z Europy zaczęli ich wypierać z żyznych terenów w głąb kontynentu. Przez ponad 100 lat ludność ta ginęła wskutek konfliktów z białymi osadnikami, z powodu braku pożywienia i nieznanych chorób, co spowodowało, że na początku XX wieku uznano ich za lud wymierający[ potrzebne źródło ].
Ich liczba katastrofalnie spadała aż do lat 30. XX wieku , kiedy ich liczbę oceniano tylko na 67 tysięcy ( 1933 )[ potrzebne źródło ]. Rządy Australii aż do połowy lat 60. XX wieku stosowały wobec Aborygenów politykę przymusowej asymilacji i dopiero wtedy wykreślono ich z oficjalnej Księgi Flory i Fauny (uznając ich za ludzi – stworzenia posiadające wolną wolę, zdolność logicznego myślenia oraz tzw. wyższą świadomość – i przyznając im prawa obywatelskie) tego kraju i przyjęto zasadę asymilacji dobrowolnej[ potrzebne źródło ]. Dopiero od 1984 mają pełnię praw wyborczych [ potrzebne źródło ]. Wśród Aborygenów występuje większe bezrobocie i alkoholizm , niż wśród pozostałej części ludności[ potrzebne źródło ]. Obecnie ich liczba ponownie maleje, a całą populację szacuje się na ok. 220 tys. osób[ potrzebne źródło ].
13 lutego 2008 premier Australii wygłosił w parlamencie przemówienie, w którym przeprosił Aborygenów za dyskryminację i prześladowania, w tym praktyki tzw. skradzionego pokolenia .[ potrzebne źródło ]
[ edytuj ] Znani Aborygeni
[ edytuj ] Zobacz też
Przypisy
| Dramat w Rzymie: Ojciec wrzucił synka do Tybru | ||
26-letni mieszkaniec Rzymu wrzucił do Tybru swego 16-miesięcznego synka. Poszukiwania dziecka w lodowatej wodzie rzeki nie przyniosły rezultatu. Mężczyzna został aresztowany.
|
||
| Wielka Brytania wysyła nuklearny okręt na Falklandy | ||
Brytyjska marynarka wojenna (Royal Navy) wysyła podwodny okręt klasy Trafalgar o napędzie nuklearnym w sporny rejon Falklandów; ma on dotrzeć na miejsce w przededniu 30. rocznicy wojny o Falklandy, zwane w Argentynie Malwinami, która przypada 30 kwietnia.
|
||
| O wolności w internecie na Kongresie Wolnego Internetu | ||
O liberalizacji prawa autorskiego, strategii działania w obronie wolności w internecie i możliwości zwiększenia udziału obywateli w procesie rządzenia rozmawiano w sobotę w Warszawie podczas Improwizowanego Kongresu Wolnego Internetu.
|
||
| Burmistrz Rzymu domaga się komisji śledczej ws. śnieżycy | ||
Pierwsza od 27 lat tak intensywna śnieżyca w Rzymie, do jakiej doszło w nocy z piątku na sobotę, sparaliżowała miasto. Burmistrz Gianni Alemanno apeluje do obywateli o odśnieżanie i chce powołania komisji śledczej, by wyjaśnić, dlaczego zawiodły prognozy meteorologiczne.
|
||
| Sroga zima paraliżuje Heathrow, odwołane loty | ||
Właściciel najruchliwszego europejskiego lotniska Heathrow BAA (British Airport Authority) z powodu surowej zimy odwołał jedną trzecią rejsowych lotów wyznaczonych na niedzielę. BAA obawia się opadów śniegu do 15 cm i zamarzającej mgły.
|
